སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་དང་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ།

ལན་ཐུང་ཀུ།

སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་ཡོད་མི་དང་གཅིག་ཁར་རོལ་དབྱངས་སྤྱོད་ནི་ འཇམ་སམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། ཁོང་གི་གཞོན་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ བཟའ་ཚང་གི་རོལ་དབྱངས་ལས་ རང་གི་དགའ་བའི་གླུ་ཐོ་བཟོ། ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་རྒྱབ་ལྗོངས་སྒྲ་མེད་པར་གཏང་ཞིནམ་ལས་ གླུ་ལེན་ ལགཔ་བརྡབ་ ལུས་སྦྱོང་འབད་ ཡང་ན་གཅིག་ཁར་ཉན། དུས་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་རོལ་དབྱངས་འཇམ་པོ་ཡང་ན་སྤྲོ་བ་ཅན་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་གི་ལན་ལུ་བལྟ། གླུ་གཅིག་གིས་ཁོང་ལུ་སེམས་ཁྲལ་བཟོ་བ་ཅིན་ བཀག་བཞག། གོ་རིམ་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ཚད་བཀག་ཡོདཔ་ལས་ ང་བཅས་ཀྱིས་འདི་སྨན་བཅོས་མེན་པར་ གཅིག་ཁར་དགའ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྤྱོད་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན།

རང་གི་དགའ་བའི་རོལ་དབྱངས་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འབད་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ཁོང་གི་གཞོན་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་དང་ ཆོས་ རིག་གཞུང་ བཟའ་ཚང་གི་མཛད་སྒོའི་རོལ་དབྱངས་ཚུ།
ཚར་གཅིག་ལུ་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་གཏང་ ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་ཊི་བི་སྒྲ་མེདཔ་བཟོ།
གླུ་ལེན་ ལགཔ་བརྡབ་ ལུས་སྦྱོང་འབད་ ཡང་ན་ཉན་ནི་རྐྱངམ་གཅིག་ཡང་ གཅིག་ཁར་མཉམ་ཞུགས་འབད་ཐངས་ཨིན།
སེམས་ཁམས་བཏང་ནིའི་དོན་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་རོལ་དབྱངས་ སེམས་ཤུགས་སྤར་ནིའི་དོན་ལུ་སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་རོལ་དབྱངས་སྤྱོད་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་གི་ལན་ལུ་བལྟ།
གོ་རིམ་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ཚད་བཀག་ཡོད། ང་བཅས་ཀྱིས་འདི་སྨན་བཅོས་མེན་པར་ གཅིག་ཁར་དགའ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྤྱོད་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན།

ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།6 དོན་ཚན།)

སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་ཡོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་ག་ཅི་ཚུ་འབད་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་ན?
རང་གི་དགའ་བའི་གླུ་ཐོ་ག་དེ་སྦེ་བཟོ་ནི?
ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་ ༡༥
དུས་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་རོལ་དབྱངས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི།
ཉམས་མྱོང་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་གི་དོན་ལུ་གྲོས་འདེབས།
རོལ་དབྱངས་དང་སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལས་ ཞིབ་འཇུག་གིས་ག་ཅི་སྟོནམ་ཨིན་ན?

རོལ་དབྱངས་འདི་ སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་ཡོད་མི་དང་གཅིག་ཁར་སྤྱོད་བཏུབ་པའི་ འཇམ་སམ་ཤོས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ཨིན། འདི་གིས་ ལན་ངེས་བདེན་དགོཔ་ཡང་མེད་ རྗེས་སུ་འབྲང་དགོ་པའི་གོ་རིམ་ཡང་མི་དགོ། ཤེས་ཡོད་པའི་གླུ་ཅིག་གིས་ འཛུམ་ཞིག་ རྐངཔ་བརྡབ་ནི་ ཡང་ན་ཚིག་ཉུང་ཀ་ཅིག་ལེན་ནི་ཚུ་བཟོ་ཚུགས། གཏམ་གླེང་འབད་ཁར་དཀའ་བའི་ཉིནམ་ནང་ཡང་ འདི་འབད་ཚུགས། ཁོང་གི་དོན་ལུ་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་དང་ དེ་གཏང་ནིའི་དུས་ཚོད་སྐད་ཅོར་ཅིག་ཡོད་པ་ཅིན་འདི་ལངམ་སྦེ་ཨིན།

སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་ཡོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་ག་ཅི་ཚུ་འབད་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་ན?

རོལ་དབྱངས་ཉན་ནི་ གླུ་ལེན་ནི་ ལགཔ་བརྡབ་པ་ ལུས་སྦྱོང་འབད་ནི་ དང་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་སྐོར་ལས་གཏམ་གླེང་འབད་ནི་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འབད་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། National Institute on Aging གིས་ རོལ་དབྱངས་གཏང་ནི་ རོལ་དབྱངས་དང་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལས་གཏམ་གླེང་འབད་ནི་ ཤེས་ཡོད་པའི་གླུ་ལུ་ལེན་པའམ་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་ནི་ དང་མི་སྡེའི་ནང་རོལ་དབྱངས་མཛད་སྒོ་ལུ་འགྲོ་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན། Alzheimer’s Association གིས་ ལགཔ་བརྡབ་པའམ་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་པ་བཟུམ་མའི་ལུས་སྦྱོང་གིས་དགའ་སྤྲོ་ཡར་སེང་འབད་ཚུགཔ་དང་ ཚིག་གིས་གཏམ་གླེང་འབད་ཁར་དཀའ་བའི་ཤུལ་ལས་ཡང་ རོལ་དབྱངས་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་བཟོ་ཐབས་ཅིག་འབད་ཚུག་ཟེར་སླབམ་ཨིན།

རང་གི་དགའ་བའི་གླུ་ཐོ་ག་དེ་སྦེ་བཟོ་ནི?

ཁྱོད་ཀྱིས་བཟོ་བཏུབ་པའི་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་འདི་ ཁོང་ལུ་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གླུ་ཐོ་ཅིག་ཨིན། NHS གིས་ཡང་ རང་གི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ལུ་གཙོ་བོ་བཏོནམ་ཨིན། འོག་གི་ཐབས་ཤེས་འཇམ་སམ་འདི་ལག་ལེན་འཐབ།

ཁོང་གི་མི་ཚེ་ལས་འགོ་བཙུགས།

ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་པའི་དུས་ཚོད། ཁོང་གཞོན་སྐྱེས་སྐབས་ རེ་ཌིའོ་ ཞབས་བྲོའི་ས་ཚིགས་ དང་གློག་བརྙན་ནང་ག་ཅི་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དྲན་ཐབས་འབད།
དུས་ཚོད་གལ་ཆེའི་སྐབས། གཉེན་སྒྲིག་གི་རོལ་དབྱངས་ དང་པའི་ཞབས་བྲོ་ ཡང་ན་བཟའ་ཚང་གིས་འགྲུལ་བཞུད་སྐབས་ཉན་མི་རོལ་དབྱངས།
ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ཆོས་གླུ་ གསོལ་འདེབས་ཀྱི་གླུ་ ཡང་ན་ཁོང་གི་སྐད་ཡིག་དང་པའི་གླུ།
ལཱ་དང་ཞབས་ཏོག། དམག་མིའི་རོལ་དབྱངས་ ལཱ་གི་གླུ་ ཡང་ན་དམག་འཁྲབ་དུས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས།
བཟའ་ཚང་གིས་དྲན་མི། སྤུན་ཆ་ བུ་ཕྲུག་ དང་རྙིང་གྲོགས་ཚུ་ལུ་ ཁོང་གིས་རྟག་པར་གཏང་མི་ཡང་ན་ལེན་མི་གླུ་ག་ཅི་ཨིན་ན་དྲི།

གླུ་རང་མེད་པར་ རིགས་ཚུ་དྲན་ཐབས་འབད།

ག་ལས་འགོ་བཙུགས་ནི་མ་ཤེས་པ་ཅིན་ འོག་གི་རིགས་རེ་རེ་ལས་ སྐར་མ་འགའ་ཤས་གཏང་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་གི་ལན་ལུ་བལྟ། སྤྱིར་བཏང་བེནཌ་དང་སུའིང་ ཌུ་ཝོཔ་ མོ་ཊའུན་དང་སོལ་ རོཀ་ཨེན་རོལ་ ཀན་ཊི་ བུལུ་གྲཱས་ གྷོས་པེལ་དང་ཆོས་གླུ་ བོརཌ་ཝེའི་གླུ་ ཇཱཛ་གླུ་ ལ་ཊིན་རོལ་དབྱངས་ པོལ་ཀ་ མི་དམངས་གླུ་ དང་སྔོན་སྲོལ་རོལ་དབྱངས། འཛུམ་ཞིག་ཡང་ན་རྐངཔ་བརྡབ་ནི་བཟོ་མི་ཚུ་བཞག། གདོང་ཉམས་བཟོ་མི་ཚུ་བཀག་བཞག།

གཏང་ཁར་འཇམ་སམ་བཟོ།

ཁྱབ་བསྒྲགས་མེདཔ་བཟོ། Alzheimer’s Association གིས་ ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱིས་མགོ་འཐོམས་བཟོ་ཚུག་ཟེར་ཉེན་བརྡ་བཏོནམ་ཨིན། ཕབ་ལེན་འབད་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ སི་ཌི་ རེ་ཀོཌ་ ཡང་ན་ཁྱབ་བསྒྲགས་མེད་པའི་ཞབས་ཏོག་སྤྱོད།
འཕྲུལ་ཆས་འཇམ་སམ་ཅིག། ཨེབ་རྟ་ཆེ་བ་ཅིག་ཡོད་པའི་སྒྲ་སྒྲོམ་ ཡང་ན་གྲ་སྒྲིག་འབད་ཡོད་པའི་གླུ་ཐོ་ཅིག་ ག་ར་གིས་ཡང་འགོ་བཙུགས་ཚུགསཔ་སྦེ་བཞག།
གླུ་ཐོ་གཉིས། སེམས་ཁམས་བཏང་ནིའི་དོན་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་ཐོ་ཅིག་ དང་སེམས་ཤུགས་སྤར་ནིའི་དོན་ལུ་སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཐོ་ཅིག།
མིང་བྲིས། འཕྲུལ་ཆས་གུ་ཁོང་གི་མིང་དང་ “དགའ་ཤོས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས” ཟེར་བྲིས་བཞག་པ་ཅིན་ ལྟ་སྐྱོང་མཁན་དང་བདག་འཛིན་ལས་བྱེད་པ་ཚུ་གིས་ཡང་སྤྱོད་ཚུགས།

ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་ ༡༥

གཅིག་ཁར་ཉན། གཞན་ག་ནི་ཡང་མེད་པར་ ཟུར་ཕྱོགས་ལུ་སྡོད། ཉན་ནི་རང་འདི་ལས་རིམ་ཆ་ཚང་ཅིག་ཨིན།
གཅིག་ཁར་གླུ་ལེན། ཁྱོད་རང་གིས་ལེན་ནི་ལས་འགོ་བཙུགས། མཉམ་དུ་སྒྲ་བཏོན་པའམ་ ཁ་སྐད་འགུལ་ནི་ཙམ་ཡང་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
ལགཔ་བརྡབ་པའམ་རྩེད་འགྲོས་བཟོ། བརླ་གུ་བརྡབ་ ཅོག་ཙེ་བརྡབ་ ཡང་ན་ལག་དྲུམ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་སྤྱོད།
ལུས་སྦྱོང་འཇམ་པོ་འབད། ལགཔ་འཇིགས་ཏེ་ཐབ་ཚང་ནང་ ཡང་ན་སྡོད་སྟེ་ལགཔ་མཉམ་དུ་འགུལ་བསྐྱོད་འབད།
དར་ཆུང་གིས་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ། སྡོད་དམ་ལངས་ཏེ་ རོལ་དབྱངས་དང་མཐུན་སྦེ་དར་ཆུང་འགུལ་བསྐྱོད་འབད།
རོལ་དབྱངས་ཀྱི་སྐོར་ལས་གཏམ་གླེང་འབད། བརྟག་དཔྱད་མི་འབད་པར་ གྲོས་བསྡུར་འབད། “འདི་ཞབས་བྲོའི་ས་ཚིགས་ཅིག་བཟུམ་མི་འདུག། ཞབས་བྲོའི་སྐོར་ལས་སླབ་ད།” ནམ་ཡང་ “འ་ནི་གླུ་འདི་དྲན་ག?” ཟེར་མ་དྲི།
ཨཱལ་བམ་ཆ་ཚང་གཏང་། ཁོང་གིས་དགའ་མི་ཨཱལ་བམ་ཅིག་ འགོ་ནས་མཇུག་ཚུན་ ཇ་དང་གཅིག་ཁར་གཏང་།
ཨཱལ་བམ་གྱི་ཤོག་ལེབ་ལུ་བལྟ། རྙིང་པའི་ཨཱལ་བམ་ཤོག་ལེབ་ཚུ་ གྱོན་ཆས་ མོ་ཊོ་ དང་གདོང་ཚུའི་སྐོར་ལས་གཏམ་གླེང་འབད་ནི་ལུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
གླུ་རྒྱགས་པའི་གློག་བརྙན་བལྟ། ཁོང་གི་དུས་ཚོད་ཀྱི་གླུ་རྒྱགས་པའི་གློག་བརྙན་ཡང་ན་རོལ་དབྱངས་མཛད་སྒོ་ དགོང་མོ་ལུ་བལྟ་ནི་ལུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། བར་མཚམས་ལུ་ངལ་གསོ་བཏང་།
ཤེས་ཡོད་པའི་རོལ་ཆས་རྩེ། སྔོན་མ་ པི་ཡ་ནོ་ཡང་ན་གི་ཊར་རྩེ་མྱོང་ཡོད་མི་ཅིག་ལུ་ འཇམ་སམ་སྦེ་རྩེ་བཅུག། ཤུལ་ལས་ སྒྲ་ཉུང་ཀ་ཅིག་མཉམ་དུ་བཏོན་ནི་ཙམ་ཡང་ལངམ་སྦེ་ཨིན།
ལཱ་འབད་སྐབས་རོལ་དབྱངས་གཏང་། གྱོན་ཆས་བསྡུ་བའམ་ ཅོག་ཙེ་གུ་ཐོ་བཀོད་འབད་སྐབས་ དགའ་བའི་གླུ་གཏང་།
ཞོགས་པའི་གླུ། ཉིན་རེའི་འགོ་བཙུགས་སྐབས་ སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་གླུ་གཅིག་པ་དེ་གཏང་ཞིནམ་ལས་ ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ནང་བཙུགས།
ཆོས་གླུ་ལེན། ཁོང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་གཏང་ཞིནམ་ལས་ གཅིག་ཁར་ལེན།
གླུ་ལེན་སྡེ་ཚན་ནང་མཉམ་ཞུགས་འབད། NHS གིས་ གླུ་ལེན་སྡེ་ཚན་ཚུ་ སེམས་ཁམས་དང་བདེ་ཐང་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབད་ཚུག་ཟེར་སླབམ་ཨིན། ཉེ་འཁོར་ནང་ སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་ཡོད་མི་ཚུ་དང་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་གླུ་ལེན་སྡེ་ཚན་ཡོད་མེད་དྲི།
ཐད་ཀར་རོལ་དབྱངས་ཉན། དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུའི་མི་སྡེའི་རོལ་དབྱངས་མཛད་སྒོ་ཡང་ན་ ཕྱི་ཁར་གྱི་རོལ་དབྱངས། ཐོན་སྒོའི་ཉེ་འཁོར་ལུ་སྡོད་ཞིནམ་ལས་ འགྲོ་དགོཔ་འདུག་པ་ཅིན་འགྲོ།

ཤེས་ཡོད་པའི་ཚིག་ལུ་བརྟེན་པའི་ལས་རིམ་འཇམ་སམ་ཅིག་དགོ་པ་ཅིན་ finish the saying ལག་ལེན་འཐབ་ཆོག། དེ་ནང་ མཇུག་གི་ཚིག་ཚུ་ནམ་རང་འབད་རུང་སྟོན་ཆོགཔ་ཨིན།

དུས་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་རོལ་དབྱངས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི།

Alzheimer’s Association གིས་ དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་མཐའ་འཁོར་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་རོལ་དབྱངས་སྤྱོད་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན། དཔེར་ན་ སེམས་ཁམས་བཏང་ནིའི་དོན་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོའི་རོལ་དབྱངས་ དང་སེམས་ཤུགས་སྤར་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁོང་གི་གཞོན་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་གླུ།

དུས་ཚོད	ལག་ལེན་འཐབ་ནི	གྲོས་འདེབས
ལངས་བའི་སྐབས	ཤེས་ཡོད་པའི་སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་གླུ	ཞོགས་པ་རེ་ལུ་གླུ་གཅིག་པ་དེ་གཏང་པ་ཅིན་ འཇམ་ཏོག་ཏོའི་དྲན་སྐུལ་ཅིག་འབད་འོང་།
ལཱ་འབད་སྐབས	དགའ་བའི་རོལ་དབྱངས་སྤྲོ་བ་ཅན	རོལ་དབྱངས་ཀྱིས་ ལཱ་འབད་ནི་ལུ་མཉམ་རོགས་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་བཟོ་ཚུགས།
ཟས་ཀྱི་སྐབས	སྒྲ་མེད་རོལ་དབྱངས་འཇམ་པོ	ཟས་ཟ་ནི་ལུ་གནོད་པ་མ་འབྱུང་སྦེ་སྒྲ་དམའ་བ་བཞག།
ཕྱི་དྲོ	འཇམ་ཏོག་ཏོ་དང་ཤེས་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ འོད་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ནང་	ཕྱི་དྲོའི་སེམས་མ་བཏང་བ་ ལུ་ཡང་བལྟ།
ཉལ་ཁར་འགྲོ་བའི་སྐབས	དལ་མོ་དང་འཇམ་པོའི་རོལ་དབྱངས	སྒྲ་ཚད་དང་འོད་ཚད་མཉམ་དུ་དམའ་རུ་བཟོ།
མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས	ཁོང་གི་དགའ་ཤོས་ཀྱི་གླུ་ ཧ་ཅང་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ	ཉེ་འཁོར་ལུ་སྡོད་ཞིནམ་ལས་ ལགཔ་འཇིགས།

ཉམས་མྱོང་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་གི་དོན་ལུ་གྲོས་འདེབས།

གཞན་གྱི་སྒྲ་བཀག། Alzheimer’s Association གིས་ སྒེའུ་ཁུང་དང་སྒོ་ཁ་བརྒྱབ་ཞིནམ་ལས་ ཊི་བི་བཀག་པ་ཅིན་ རོལ་དབྱངས་རང་ཉན་ཚུགསཔ་སྦེ་འབད་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན།
སྒྲ་ཚད་འཇམ་ཏོག་ཏོ་བཞག། རོལ་དབྱངས་འདི་ མི་འཇམ་ཏོག་ཏོ་འོང་དགོཔ་ཨིན་ མཐོ་དྲགས་པ་མི་འོང་། ཁོང་གིས་ཉན་ཆས་སྨན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ (hearing aids) སྤྱོད་མི་ཨིན་པ་ཅིན་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་གོན་ཡོད་མེད་དང་ལཱ་འབད་དོ་མེད་ཞིབ་དཔྱད་འབད། ཉན་ནུས་ ལུ་ཡང་བལྟ།
སེམས་སྡུག་བཟོ་མི་གླུ་ལུ་དོ་སྣང་འབད། གླུ་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ སེམས་སྡུག་ དམག་འཁྲུག་ ཡང་ན་ཉམས་གི་དྲན་ཤེས་སླར་འབྱུང་བཟོ་ཚུགས། གླུ་ཅིག་གིས་ཁོང་ལུ་སེམས་ཁྲལ་བཟོ་བ་ཅིན་ སེམས་གསོ་བཏང་ཞིནམ་ལས་གླུ་སོར།
ཁོང་ལུ་འགོ་དངོས་བཏང་། ཚུགས་པ་ཅིན་ ཁོང་རང་གིས་རོལ་དབྱངས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་བཅུག་ དེ་ལས་ མི་དགོ་ཟེར་བའི་ལན་ལུ་ཡང་ངོས་ལེན་འབད།
ནམ་རང་འབད་རུང་བཀག། སྐར་མ་ ༥ ཙམ་གྱི་རོལ་དབྱངས་ཡང་ ལས་རིམ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཨིན། བཀག་སྟེ་སྐད་ཅོར་སྦེ་སྡོད་ནི་ཡང་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།

རོལ་དབྱངས་དང་སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལས་ ཞིབ་འཇུག་གིས་ག་ཅི་སྟོནམ་ཨིན་ན?

ཞིབ་འཇུག་གི་སྒྲུབ་འབྲས་ཚུ་ཚད་བཀག་ཡོད། ༢༠༢༥ ལུའི་ Cochrane ཞིབ་དཔྱད་ ཀྱིས་ གོ་རིམ་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ ༣༠ ལུ་བལྟ་བཅོམ་མ་ཚད་ མང་ཤོས་རང་ བདག་སྐྱོང་ཁང་ནང་གི་སྡེ་ཚན་ཚུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གིས་ འདི་བཟུམ་མའི་ལས་རིམ་ཚུ་གིས་ རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་བདག་འཛིན་དང་བསྡུར་བ་ཅིན་ སེམས་སྡུག་གི་རྟགས་མཚན་ཉུང་ཀ་ཙམ་ཅིག་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབད་འོང་ཟེར་སྟོནམ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ སེམས་མ་བཏང་བ་ བདེ་ཐང་ ཡང་ན་དྲན་ཤེས་དང་བསམ་གཞིག་ལུ་ གསལ་ཏོག་ཏོའི་ཕན་ཐོགས་མ་མཐོང་། ལས་རིམ་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཤུལ་ལས་ ཡུན་རིངམ་སྦེ་གནས་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡང་མ་མཐོང་།

ང་བཅས་ཀྱིས་རོལ་དབྱངས་སྤྱོད་མི་འདི་ སྨན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ལུ་མེན་པར་ གཅིག་ཁར་དུས་ཚོད་སྤྱོད་ནིའི་ དགའ་ཏོག་ཏོ་དང་སེམས་ཁར་མི་འཁུར་བའི་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ཨིན། སྡེ་ཚན་ནང་སྤྱོད་ནིའི་དོན་ལུ་ བདག་སྐྱོང་ཁང་ནང་གི་སྡེ་ཚན་ལས་རིམ་ ལུ་བལྟ། པར་དང་ལོ་རྒྱུས་དང་གཅིག་ཁར་སྤྱོད་ནིའི་དོན་ལུ་ དྲན་ཤེས་ལས་རིམ་ ལུ་བལྟ།

Activities to start today (ཨིང་ལིཤི)

Each one has a materials list, simple steps, easier versions and a card to print.

སྤྱིར་བཏང་གི་དྲི་བ།

སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་ཡོད་མི་ཅིག་གི་དོན་ལུ་ རོལ་དབྱངས་ག་ཅི་སྦེ་འདི་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་ན?

ཁོང་གིས་ཡུན་རིངམ་སྦེ་ཤེས་དང་དགའ་མི་ ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ དེ་ལས་ ཁོང་གི་ཆོས་ རིག་གཞུང་ བཟའ་ཚང་གི་མཛད་སྒོའི་རོལ་དབྱངས་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། ཚུགས་པ་ཅིན་ ཁོང་རང་གིས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་བཅུག། ཁོང་གི་གདོང་དང་ལུས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལུ་བལྟ་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་ལུ་དགའ་མི་དང་ སེམས་ཁྲལ་བཟོ་མི་ཤེས། སེམས་ཁྲལ་བཟོ་མི་རོལ་དབྱངས་ཚུ་བཀག་བཞག།

ཉན་ཆས་ (headphones) སྤྱོད་དགོཔ་ཨིན་ན?

མི་ལ་ལོ་ཅིག་ལུ་ ཉན་ཆས་ཀྱིས་ཕྱིའི་སྒྲ་བཀགཔ་ལས་དགའ་སྟེ་ཡོདཔ་འོང་། ཡང་ལ་ལོ་ཅིག་ལུ་ མི་འཇམ་ཏོག་ཏོ་དང་མགོ་འཐོམས་སོང་ཟེར་མཐོང་འོང་། གཅིག་ཁར་ཉན་ཆོག་པའི་སྒྲ་སྒྲོམ་ (speaker) ལས་འགོ་བཙུགས། ཉན་ཆས་སྤྱོད་པ་ཅིན་ སྒྲ་ཚད་དམའ་བ་བཞག་ཞིནམ་ལས་ ཉེ་འཁོར་ལུ་སྡོད།

རོལ་དབྱངས་ཀྱིས་ སེམས་མ་བཏང་པའམ་སེམས་ཁྲལ་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབད་ཚུག་ག?

འཇམ་ཏོག་ཏོ་དང་ཤེས་ཡོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱིས་ སེམས་ཁམས་བཏང་བའི་མཐའ་འཁོར་བཟོ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབད་ཚུག། Alzheimer's Association གིས་ཡང་ དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་མཐའ་འཁོར་བཟོ་ནི་ལུ་རོལ་དབྱངས་སྤྱོད་ནིའི་གྲོས་འདེབས་འབདཝ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ ཚར་རེ་ལུ་ལཱ་འབད་མི་ཚུགས། ཁོང་ལུ་སེམས་ཁྲལ་ཆེ་བ་ཅིན་ ན་ཟུག་ གྲོད་ཁོགས་ལྟོགས་པ་ སྒྲ་ཚད་མཐོ་བ་ ཡང་ན་ཐང་ཆད་པ་ཡོད་མེད་ཡང་ཞིབ་དཔྱད་འབད།

སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས་ནང་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ རོལ་དབྱངས་ལུ་ད་ལྟོ་ཡང་དགའ་ཚུག་ག?

མང་ཤོས་ཅིག་གིས་དགའ་ཚུགས། Alzheimer's Association གིས་ མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས་ནང་ཡོད་མི་ཅིག་གིས་ བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་གླུ་ལུ་རྩེད་འགྲོས་དང་མཐུན་སྦེ་ལགཔ་བརྡབ་པའམ་ གླུ་ལེན་ཚུགས་ཟེར་སླབམ་ཨིན། ཉེ་འཁོར་ལུ་སྡོད་ཞིནམ་ལས་ རོལ་དབྱངས་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་གཏང་ ལགཔ་འཇིགས་པའམ་གཅིག་ཁར་ལུས་སྦྱོང་འབད།

ཡོང་ཁུངས།

ང་བཅས་ཀྱིས་ ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ལས་སྡེ་དང་ ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ལུ་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་དུས་མཐུན་བཟོ་བའི་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།

Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
Does music-based therapy help people with dementia? · Cochrane
Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
Activities for dementia · NHS

སེམས་བརྟན་ཉམས་མེད་ཀྱི་ན་ཚ་ཡོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་རོལ་དབྱངས་ལས་རིམ།