སེམས་བརྗེད་ནད་ཀྱི་ལས་འགུལ་གྱི་བསམ་འཆར། ༡༠༡

ལན་ཐུང་ཀུ།

སེམས་བརྗེད་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བའི་མི་ཚོ་ལུ་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་ལས་འགུལ་ཚུ་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ དེ་ལས་ རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་ དེ་ལས་མཉམ་དུ་འབད་བཏུབ་པའི་ཨིན། གཡག་ཆ་ལེབ་ནི་ དངོས་པོ་དབྱེ་སེལ་འབད་ནི་ ཟ་མ་བཟོ་ནི་ གླུ་གཞས་ཉན་ནི་ པར་བལྟ་ནི་ འགྲུལ་འཁོར་འགྲུལ་ནི་ ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར་ནང་ལས་ཀ་འབད་ནི་ སེམས་ཅན་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་ནི་ དེ་ལས་རྩེདམོ་ལས་སླ་པོ་ཚུ་ ཚུདཔ་ཨིན། ཁོང་གིས་སྔོན་མ་ལས་དགའ་མི་ཚུ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ དཀའ་བའི་ཆ་ཤས་ཚུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་ཤོམ་འབད་ དེ་ལས་ངལ་དུང་ཚོར་བའི་སྐབས་བཀག་བཞག། མཇུག་མ་བསྡུ་མ་ཚུགས་པར་ མཉམ་དུ་སྐབས་དོན་སྤྲོ་བོ་ཅིག་ སྤྱོད་མི་འདི་གལ་ཆེ་བ་ཨིན།

ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འགོ་བཙུགས། ལས་ཀ་ དགའ་ཤོས་ ཆོས་ལུགས་ དེ་ལས་དགའ་མི་གླུ་གཞས་ཚུ་གིས་ལམ་སྟོན་ལེགས་ཤོམ་འབདཝ་ཨིན།
དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ ལས་འགུལ་ག་ར་ཆུང་ཀུ་བཟོ། གོམ་པ་ཉུང་ཀུ་བཟོ་ གདམ་ཁ་ཉུང་ཀུ་བཟོ་ དཀའ་བའི་ཆ་ཤས་ཁྱོད་ཀྱིས་འབད།
བལྟ་ནི་ དངོས་པོ་ཅིག་འཆང་ནི་ ཡང་ན་ཉེ་འགྲམ་ལུ་སྡོད་ནི་ཚུ་ཡང་བཅའ་མར་གཏོགསཔ་ཨིན།
ངལ་དུང་ སེམས་ཁྲལ་ ཡང་ན་སྐྱིད་པོ་མེདཔ་ཚུར་བའི་སྐབས་བཀག་ཡང་ན་བསྒྱུར་བཅོས་འབད། སྔོན་ལས་མཇུག་བསྡུ་མི་འདི་ལེགས་ཤོམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཅིག་ཨིན།
འགྲིག་ཤོམ་སྦེ་འབད་ནི་ལས་ མཉམ་དུ་འབད་ནི་འདི་གལ་ཆེ་བ་ཨིན།

ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།15 དོན་ཚན།)

ལས་འགུལ་འོས་འབབ་ཅིག་ག་དེ་སྦེ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་ཨིན་ན།
སེམས་བརྗེད་ནད་ཡོད་པའི་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་འགུལ་ཅིག་ག་དེ་སྦེ་འགོ་བཙུགས་ནི་ཨིན་ན།
ཁྱིམ་ནང་གི་ཉིནམ་གྱི་ལས་ཀ
གླུ་གཞས
དྲན་གསོ། པར་ དངོས་པོ་ དེ་ལས་ལོ་རྒྱུས
གསར་བཟོའི་ལས་འགུལ
ཕྱི་ཁང་དང་ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར
ཚོར་ཤུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ
རྩེདམོ་དང་སྒྲིག་རྩེད
ལུས་སྦྱོང་
མི་སྡེའི་ལས་འགུལ
ཆོས་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ལས་འགུལ
སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ཆགས
དུས་ཚིགས་ཀྱི་ལས་འགུལ
ལས་འགུལ་ཅིག་མ་འགྲིག་པ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད་ནི་ཨིན་ན།

སེམས་བརྗེད་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བའི་མི་ཅིག་ལུ་ ལེགས་ཤོམ་གྱི་ལས་འགུལ་ཅིག་ཟེར་མི་འདི་ ཁོང་གིས་སྔོན་མ་ལས་ཤེས་ཏེ་འབད་བཏུབ་པའི་ལས་ཀ་ཅིག་ ཏོག་ཙམ་ལས་སླ་པོ་བཟོ་སྟེ་ ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད་པའི་མི་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་འབད་མི་འདི་ཨིན། འོག་ལུ་ ལས་འགུལ་གྱི་བསམ་འཆར་ ༡༠༡ དབྱེ་ཁག་བཟོ་སྟེ་བཀོད་ཡོདཔ་ད་ རེ་རེ་བཞིན་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་ དེ་ལས་དཀའ་བ་འཕར་བའི་སྐབས་ག་དེ་སྦེ་ལས་སླ་པོ་བཟོ་ནི་ཨིན་ན་བཀོད་ཡོད། དམིགས་བསལ་གྱི་ཅ་ཆས་དགོ་པའི་དགོས་མཁོ་མེད་ དེ་ལས་ག་ཅི་ཡང་མཇུག་མ་བསྡུ་དགོ་པའི་དགོས་མཁོ་ཡང་མེད། ཕྱི་དྲོ་སྤྲོ་བོ་ཅིག་ གཡག་ཆའི་སྒམ་ཅིག་དང་ཇ་ཕོར་ཅིག་མཉམ་དུ་ལེན་མི་འདི་རང་ལངམ་སྦེ་ཨིན།

ལས་འགུལ་འོས་འབབ་ཅིག་ག་དེ་སྦེ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་ཨིན་ན།

ཐོ་ཡིག་མེན་པར་ ཁོང་གི་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་སྟེ་གདམ་ཁ་རྐྱབ། ཁོང་གིས་སྔོན་མ་ལས་དགའ་མི་ དེ་ལས་དེ་རིང་སྐྱིད་པོ་སྦེ་འབད་ཚུགས་པའི་ལས་ཀ་ལས་འགོ་བཙུགས།

ཁོང་གི་ལས་ཀ་དང་དགའ་ཤོས་དྲན། Alzheimer’s Association གིས་བཀོད་དོ་བཟུམ་ སྔོན་མ་ཡིག་ཚང་ནང་ལས་ཀ་འབད་མི་ཅིག་གིས་ དངུལ་ལོག་དབྱེ་སེལ་འབད་ནི་ ཡང་ན་ཡིག་འཕྲིན་སྒྲིག་ནི་ལུ་དགའ་འོང་། ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར་ལུ་དགའ་མི་ཅིག་གིས་ ལྡུམ་རའི་ལས་ཀ་ལུ་དགའ་འོང་།
ཁོང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་འབད་དོ་ཡོད་མི་ལུ་བལྟ། ཁྱོད་ཀྱི་ཨ་པ་ལགས་ཀྱིས་ཞོགས་པ་རེ་རེ་བཞིན་ ཐེམ་ནང་ཕྱགས་དོ་བཟུམ་ཅིན་ དེ་ཉིནམ་གྱི་ལས་རིམ་ནང་བཙུགས།
ཚད་བཀག་ཚུ་དྲན་ཏེ་གྲ་སྒྲིག་འབད། ངལ་དུང་ མིག་གི་མཐོང་ཤུགས་ ཉན་ཤུགས་ ལག་པའི་ན་ཚ་ དེ་ལས་ལང་སྡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་གལ་ཆེ་བ་ཨིན།
ཁོང་གི་སེམས་ཁམས་ལུ་བལྟ། མི་ལ་ལོ་ཅིག་ལུ་ འགྲུལ་སྐྱོད་དང་སྐད་སྒྲ་མང་བའི་ལས་འགུལ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ གཞན་ལུ་འཇིགས་ཚུགསཔ་འོང་།
དམིགས་ཡུལ་ཅིག་བྱིན། ལྷ་ཁང་ནང་བེད་སྤྱོད་འབད་ནིའི་ལག་ཕད་ལེབ་མི་འདི་ ལཱ་ཙམ་ཅིག་སྦེ་འབད་མི་ལས་ ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་བཟུམ་ཚོར་འོང་།

གནས་ཚད་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོན་སྤྱིར་བཏང་

སེམས་བརྗེད་ནད་འདི་ སྔོན་འགོ་ བར་མ་ དེ་ལས་མཇུག་གི་གནས་ཚད་སྦེ་སྤྱིར་བཏང་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཨིན། འདི་ཚུ་སྒྲིག་ཚུགས་སྟེ་བཞག་མི་མེན་ མི་མང་ཤོས་ལུ་ཉིནམ་ལེགས་ཤོམ་དང་དཀའ་བའི་ཉིནམ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་རིང་མཐོང་མི་དང་བསྟུན། Alzheimer’s Foundation of America གི་གནས་ཚད་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོ་ཡིག ནང་ཡང་འདྲ་མཉམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅིག་ཡོད།

བརྗོད་གཞི	སྔོན་འགོའི་གནས་ཚད	བར་མའི་གནས་ཚད	མཇུག་གི་གནས་ཚད
ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་སྲིད་པའི་གནས་སྟངས	རང་དབང་སྦེ་འཚོ་བཏུབ་རུང་ གྲ་སྒྲིག་ མིང་གསརཔ་དང་མི་མང་ས་ཁོངས་ཚུ་དཀའ་བ་འཕར་འོང་	འགོ་བཙུགས་ནི་དང་གོམ་པ་ཚུ་ལུ་གྲོགས་རམ་དགོཔ་འོང་ ཚིག་གིས་བཤད་ནི་དཀའ་བ་འཕར་འོང་	ཉིནམ་གྱི་བྱ་བ་མང་ཤོས་ལུ་གྲོགས་རམ་དགོཔ་འོང་ ཚོར་ཤུགས་ཀྱིས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཨིན
འོས་འབབ་ཡོད་སྲིད་པའི་ལས་འགུལ	ཤོག་བྱང་རྩེདམོ་ བང་རིམ་རྩེདམོ་ ཟ་མ་བཟོ་ནི་ ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར་ ཉིན་དེབ་བྲིས་ནི་ ཕྱིར་འགྲུལ་ ཚོགས་པ	གཡག་ཆ་ལེབ་ནི་ དངོས་པོ་དབྱེ་སེལ་འབད་ནི་ ཟ་མ་བཟོ་ནིའི་གོམ་པ་ལས་སླ་པོ་ གླུ་ལེན་ནི་ པར་དེབ་བལྟ་ནི་ ལམ་སྟོན་དང་བཅས་པའི་འགྲུལ་འཁོར	དགའ་མི་གླུ་གཞས་ ལག་པ་ལུ་ལཱས་སླ་པོ་འབད་ནི་ མཉེན་པོ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཆང་ནི་ ལྷག་ནི་ཉན་ནི་ ཕྱི་ཁར་སྡོད་ནི
ཁྱོད་ཀྱི་འགན་ཁུར	མཉམ་ལས་པ། ག་ཅི་གི་གྲོགས་རམ་དགོཔ་ཨིན་ན་དྲི་བ་འབད	གྲ་སྒྲིག་འབད་ སྟོན་ དཀའ་བའི་ཆ་ཤས་ལེན	ལས་འགུལ་འདི་ཁོང་གི་ཉེ་འགྲམ་ལུ་འཁྱེར་ཡོདཔ་འབད། ཁྱོད་ཀྱི་མཉམ་སྡོད་འདི་རང་ལས་འགུལ་ཅིག་ཨིན
བསམ་འཆར་ཁ་གསལ	སྔོན་འགོའི་གནས་ཚད	བར་མའི་གནས་ཚད	མཇུག་གི་གནས་ཚད

སེམས་བརྗེད་ནད་ཡོད་པའི་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་འགུལ་ཅིག་ག་དེ་སྦེ་འགོ་བཙུགས་ནི་ཨིན་ན།

ཆུང་ཀུ་སྦེ་འགོ་བཙུགས་ ཁོང་དང་མཉམ་དུ་འགོ་བཙུགས་ དེ་ལས་ཁས་ལེན་འབད་ནི་ལས་སླ་པོ་བཟོ། མི་མང་ཤོས་ཀྱིས་བཅའ་མར་གཏོགས་ནི་འདོད་རུང་ གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་ ཡང་ན་འགོ་བཙུགས་ནི་དཀའ་བ་འཕར་འོང་།

ཁོང་ལུ་ལེགས་ཤོམ་གྱི་དུས་ཚོད་གདམ་ཁ་རྐྱབ། མང་ཤོས་རང་ཞོགས་པ་ལུ་ལེགས་ཤོམ་འོང་།
ག་ཅི་ཡང་སྔོན་ལས་གྲ་སྒྲིག་འབད་བཞག། དེ་འབད་བ་ཅིན་ དེ་ལས་རང་འགོ་བཙུགས་ཚུགས།
སྟོན་ནི་མེན་པར་ གྲོགས་རམ་ཞུ། «འདི་ཚུ་ལུ་གྲོགས་རམ་ཏོག་ཙམ་འབད་གནང་།»
ཁྱོད་རང་འགོ་བཙུགས། གཡག་ཆ་དང་པོ་ལེབ་སྟེ་ ཁོང་མཉམ་དུ་འབད་ནི་ལུ་གོ་སྐབས་བྱིན། འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ནི་ལས་ སྟོན་ནི་འདི་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
གོམ་པ་རེ་རེ་བཞིན་ཕུལ།
དཀའ་ཤོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལེན། Alzheimer’s Association གིས་བཀོད་དོ་བཟུམ་ ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་འཇལ་སྟེ་ སྡེར་མོ་འདྲུད་ནིའི་ལས་ཀ་ཁོང་ལུ་ཕུལ།
ཁོང་གི་ལམ་ལུགས་དང་བསྟུན་སྟེ་འབད་བཅུག། གཡག་ཆ་ལེབ་ཐངས་མ་འདྲ་བ་རུང་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
སྤྲོ་བོ་མེདཔ་འགྱོ་བའི་སྐབས་བཀག། མི་བདེ་བ་སྦེ་འགུལ་བསྐྱོད་འབད་ནི་ གདོང་བསྡུས་ནི་ ཡང་ན་ «ང་ལས་མི་འབད་» ཟེར་མི་ཚུ་ བསྒྱུར་བཅོས་ཡང་ན་ངལ་གསོ་འབད་དགོ་པའི་བརྡ་ཨིན།

ཁ་གསལ་ མཉམ་དུ་ག་དེ་སྦེ་རྩེད་ནི དང་ སྐད་ཆ་བཤད་ཐངས་ཀྱི་ལམ་སྟོན ཚུ་ཡང་བལྟ།

ཁྱིམ་ནང་གི་ཉིནམ་གྱི་ལས་ཀ

ཁྱིམ་གྱི་ལས་ཀ་ཚུ་ གོམས་འདྲིས་ཡོདཔ་ད་ ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ལས་ འགོ་བཙུགས་སའི་ས་གནས་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཨིན། National Institute on Aging གིས་ ཐུག་ཁྲུས་ནི་ ཐིག་ཁྲམ་སྒྲིག་ནི་ ཕྱགས་ནི་ ཡིག་འཕྲིན་དབྱེ་སེལ་འབད་ནི་ དེ་ལས་གཡག་ཆ་ལེབ་ནི་ཚུ་ མི་ཚོ་ལུ་སྤྲོ་བོ་འོང་སྲིད་པའི་ལས་འགུལ་སྦེ་བཀོད་ཡོད། ཁ་གསལ་ ཁྱིམ་གྱི་ལས་ཀ ནང་བལྟ།

ཚ་དྲོན་གཡག་ཆ་ལེབ། གཡག་ཆ་བསྐམ་ས་ལས་སྒམ་ཅིག་ཕྱིར་འཐོན་སྟེ་ ཐིག་ཁྲམ་གུ་མཉམ་དུ་ལེབ། ཤུལ་ལས་ ལེབ་པར་མཉེན་པོ་འབད་སྟེ་བརྩེགས་ནི་རང་ཕན་ཐོགས་ཡོད།
ཨོམ་ཤུབས་ཟུང་སྒྲིག། ཚོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཆེ་བའི་ཨོམ་ཤུབས་ལས་འགོ་བཙུགས། ཤུལ་ལས་ སྐྱ་དཀར་དང་ནག་པོ་དབྱེ་སེལ་འབད་ནི་རང་ལངམ་སྦེ་ཨིན།
ཐིག་ཁྲམ་སྒྲིག། དངོས་པོ་རིགས་རེ་རེ་བཞིན་ཕུལ། ས་གནས་གཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་ལས་སྒྲིག་སྟེ་དཔེ་སྟོན།
ཐུག་ཁྲུས་ནི་ཡང་ན་བསྐམ་ནི། ཚ་དྲོན་ཆུ་དང་མ་ཆག་པའི་ཐུག་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ། སྡོད་སྟེ་བསྐམ་ནི་འདི་རྐང་པ་ལུ་ལས་སླ་བ་ཨིན།
ཐིག་ཁྲམ་ཕྱིས། ཟ་མ་ཞུ་བའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་བཏོགས་པའི་ཕད་ཆེར་ཅིག་ཕུལ། འདི་ལག་པ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ནིའི་ངོ་མའི་ལས་ཀ་ཅིག་ཨིན།
ཡིག་འཕྲིན་དབྱེ་སེལ་འབད། དེབ་ཆུང་དང་མི་དགོ་པའི་ཡིག་འཕྲིན་ཚུ་ «བཞག» དང་ «བསྐྱར་ལོག» སྦེ་དབྱེ་སེལ་འབད། ངོ་མའི་དངུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཕྱིར་བཞག།
གོང་ཚད་ཤོག་བྱང་གཏུབ། རྩེ་མདུང་ཟུར་སྒོམ་ཡོད་པའི་གྲི་ཆུང་དང་ཉོ་ཆའི་ཤོག་ལེབ་ལག་ལེན་འཐབ། ཤུལ་ལས་ དགའ་མི་ཟས་རིགས་ལུ་རྟགས་བཀོད་ནི་རང་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
དངུལ་ལོག་དབྱེ་སེལ་འབད། དངུལ་ལོག་ཚུ་ཕོར་པའི་ནང་དབྱེ་སེལ་འབད་ ཡང་ན་ཤོག་བཟོའི་ནང་བཙུགས། ཁོང་གིས་དངོས་པོ་ཆུང་ཀུ་ཁ་ནང་བཙུགས་ནིའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཅིན་ ཆུང་ཀུ་ཚུ་མ་ལག་ལེན་འཐབ།
ཕྱགས་ནི་ཡང་ན་ཐལ་མདོག་ཕྱིས། ཐེམ་ནང་ཡང་བའི་ཕྱགས་མ་ ཡང་ན་རྒྱབ་ཁར་སྡོད་སྟེ་རིང་ཐུང་ཡོད་པའི་ཐལ་མདོག་ཕྱིས་མ་ལག་ལེན་འཐབ།
ཟ་མ་བཟོ་ནི་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད། ཚོད་མ་ཁྲུས་ནི་ སྒོང་ཙོག་གས་ནི་ འདྲུད་ནི་ཚུ་འབད། གྲི་དང་ཚ་དྲོད་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེན།
ཁྱིམ་གྱི་ཟ་ཐུབ་བཟོ། ཁོང་གི་ལག་འཁྱེར་ཡོད་པའི་ཟ་ཐུབ་ཤོག་བྱང་ཡོད་པ་ཅིན་ དེ་ལག་ལེན་འཐབ། ཤུལ་ལས་ ཁོང་ལུ་མྱོང་མི་སྦེ་སྡོད་བཅུག།
ཡིག་ཚང་གི་ལས་ཀ་འབད། ཡིག་འཕྲིན་ལེབ་ནི་ ཁུ་གུ་ནང་བཙུགས་ཏེ་ཐུམ་སྒྲིལ་བརྐྱབ་ནི་ ཡང་ན་ཉོ་ཆའི་ཐོ་ཡིག་མཉམ་དུ་བྲིས།

གླུ་གཞས

གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་གླུ་གཞས་ཀྱིས་ ཚིག་གིས་བཤད་ནི་དཀའ་བའི་སྐབས་ཡང་ མི་ཚོ་ལུ་ཚོར་བ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་བྱིན་ཚུགས། Alzheimer’s Association གི་གླུ་གཞས་ཀྱི་ལམ་སྟོན ནང་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་གླུ་གཞས་ ཚོང་བསྒྲགས་མེདཔ་ དེ་ལས་བརྙན་འཕྲིན་ཁ་བསྡམ་ནི་ཚུ་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད། ཁ་གསལ་ གླུ་གཞས་ཀྱི་ལས་འགུལ བལྟ།

ཁོང་གི་དོན་ལུ་གླུ་གཞས་ཐོ་ཡིག་བཟོ། ཁོང་གི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་དང་པ་དང་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ གཉེན་སྒྲིག་གི་གླུ་གཞས་ ལྷ་ཁང་གི་གླུ་གཞས་ དེ་ལས་ཁོང་གི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཚུ་བཙུགས།
མཉམ་དུ་གླུ་ལེན། ཁྱོད་ཀྱིས་འགོ་བཙུགས། སྐད་ཆུང་ཀུ་སྦེ་ལེན་ནི་ ཡང་ན་ཉན་ནི་རང་ལངམ་སྦེ་ཨིན།
དབྱངས་རྟ་འཇལ། ལག་པ་བརྡབ་ནི་ བརླ་ལུ་རྡེབ་ནི་ ཡང་ན་ལག་རྔ་ཆུང་ཀུ་རྡེབ་ནི་ཚུ་འབད། སྡོད་སྟེ་ཡང་འབད་ཚུགསཔ་ལས་ མཇུག་གི་གནས་ཚད་ནང་ཡང་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
ཞབས་བྲོ་འཁྲབ། ཐབ་ཚང་ནང་ལྷོད་ལྷོད་འབད་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་ ཡང་ན་ལག་པ་འཆང་སྟེ་སྡོད་ས་ལས་གཡོ་འགུལ་འབད།
གླུ་གཞས་ཀྱི་དེབ་ཆ་གང་བ་ཅིག་ཉན། དགའ་མི་གླུ་གཞས་འགོ་ལས་མཇུག་ཚུན་ཚོད་ ཇ་དང་མཉམ་དུ་ གཞན་ཅ་ག་ར་མེད་པར་ཉན།
གླུ་གཞས་ཀྱི་སྐོར་ལས་སྐད་ཆ་བཤད། དྲན་གསོ་བརྟག་ནི་མེན་པར་ ལོ་རྒྱུས་བཤད་ནི་ལུ་ཞུ་བ་འབད། «ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་མི་ཞབས་བྲོའི་སྐོར་ལས་ང་ལུ་བཤད་གནང་།»
གླུ་རྒྱལ་ཡང་ན་གླུ་གཞས་ཀྱི་བརྙན་ཐུང་བལྟ། ཁོང་གིས་དགའ་མི་ལས་རིམ་ཅིག་ དགོང་མོ་སྤྲོ་བོ་བཟོ་ཚུགས། ག་དུས་ར་བཀག་རུང་ཆོག
གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་རོལ་ཆས་རྩེ། སྔོན་མ་པི་ཡ་ནོ་རྩེ་མི་ཅིག་གིས་ ལས་སླ་པོའི་གླུ་དབྱངས་ལུ་དགའ་འོང་། ཤུལ་ལས་ མཉམ་དུ་སྒྲ་ཉུང་ཀུ་རེ་བཏོན།
ཐད་ཀར་གླུ་གཞས་ཉན། སྡེ་ཁུལ་གྱི་གླུ་གཞས་ལས་རིམ་ཐུང་ཀུ་ ཡང་ན་གླུ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ལུ་འགྲོ། ཐོན་སའི་ཉེ་འགྲམ་ལུ་སྡོད།

དྲན་གསོ། པར་ དངོས་པོ་ དེ་ལས་ལོ་རྒྱུས

འདས་པའི་སྐོར་ལས་ བརྟག་ཞིབ་མེད་པར་ མཉམ་དུ་སྤྲོ་བོ་སྦེ་སྐད་ཆ་བཤད། «དྲན་གསོ་ཡོད་ག་» དང་ «འདི་ག་ཨིན་ན་» ཟེར་མི་ཚུ་མ་དྲི་པར་ ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ཞུ་བ་འབད། ཁ་གསལ་ དྲན་གསོའི་ལས་འགུལ བལྟ།

པར་དེབ་བལྟ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་མི་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ། «གྱོན་ཆས་འདི་ཡག་པོ་འདུག། ཉིནམ་འདི་གི་སྐོར་ལས་བཤད་གནང་།» ཁོང་གིས་ལག་ལེན་འཐབ་མི་མིང་ཚུ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ།
དྲན་གསོའི་སྒམ་ཅིག་བཟོ། ཁོང་གི་མི་ཚེའི་དངོས་པོ་ དཔེར་ན་ ལས་ཀའི་ཁ་བྱང་ ཡང་ན་ཟ་ཐུབ་ཤོག་བྱང་ཚུ་ ལྷམ་གྱི་སྒམ་ནང་བཙུགས། དངོས་པོ་རེ་རེ་བཞིན་ཕྱིར་འཐོན།
མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཅིག་བཟོ། ཤོག་ལེབ་རེ་ལུ་པར་ཉུང་ཀུ་དང་ ཡིག་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་བཤད་བྲིས། འདི་གིས་གྲོགས་རམ་པ་གསརཔ་ཚུ་ལུ་ཁོང་ཤེས་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགསཔ་འོང་།
སྐད་ཆའི་ཤོག་བྱང་ལག་ལེན་འཐབ། སྐད་ཆའི་ཤོག་བྱང་ ཚུ་གིས་པར་དང་ཁ་ཕྱེ་བའི་དྲི་བ་མཉམ་དུ་སྟོནམ་ཨིན།
ཁྱིམ་ཚང་གི་པར་གྱི་རྩེདམོ་བཟོ། པར་ཟུང་སྒྲིག་ གིས་ ཁྱོད་རའི་པར་ཚུ་ མཐུན་པའི་རྩེདམོ་ཅིག་ལུ་བསྒྱུར་ཚུགས།
ཁྱིམ་གྱི་བརྙན་ཐུང་ ཡང་ན་རྙིང་པའི་བརྙན་འཕྲིན་བལྟ། དྲི་བ་མ་འདྲི་བར་ མཉམ་དུ་བསམ་ཚུལ་བཤད།
ཁོང་གི་ལས་ཀ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་འཛིན། དཔེར་ན་ ལག་ཆས་ སྨན་པའི་ལག་ཆས་ ཡང་ན་རྩིས་དེབ། ལག་པ་གིས་ལོ་རྒྱུས་སྟོན་མི་མངམ་སྦེ་འོང་།
བྱིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཟ་མ་བཟོ། ཁོང་གིས་འདྲུད་ནི་ མྱོང་ནི་ ཡང་ན་ཐབ་ཚང་ནང་ཁྱོད་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་ཚུགས།
ཁོང་གིས་སྡོད་སྡོད་མི་ས་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཁྲ་བལྟ། ས་ཁྲ་ཆེན་པོ་ཅིག་ནང་ ཤེས་མི་ལམ་ཚུ་ལུ་མཛུབ་མོ་བཀྱག་སྟེ་སྐད་ཆ་བཤད།

གསར་བཟོའི་ལས་འགུལ

རི་མོ་འདི་ མཇུག་འབྲས་མེན་པར་ འབད་བའི་བྱ་རིམ་ལུ་ཨིན། ཅ་ཆས་ཚུ་ རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་དང་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་བཟོ། ཁ་གསལ་ རི་མོ་དང་ལག་ཤེས་ལས་འགུལ བལྟ།

ཆུ་ཚོས་ཀྱིས་རི་མོ་འབྲི། ཤོག་བུ་སྟུག་པོ་དང་ཚོས་གཞི་ཉུང་ཀུ་ལག་ལེན་འཐབ། འགོ་བཙུགས་ནི་དཀའ་བ་ཅིན་ དང་པའི་ཤུད་ཐིག་མཉམ་དུ་འབྲི།
རྒས་ཆེ་བའི་མིའི་རི་མོ་ལུ་ཚོས་གཞི་བཀང་། མེ་ཏོག་ ཡང་ན་ཐང་རས་བཟུམ་མའི་རི་མོ་ ཨ་ལུའི་རི་མོ་མེན། ང་བཅས་ཀྱི་ ཚོས་གཞི་བཀང་སའི་ཤོག་ལེབ་ ཚུ་ གློག་ཀླད་ནང་ཡང་ན་དཔར་བསྐྲུན་འབད་སྟེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགས།
པར་རིས་མཉམ་བསྡོམས་བཟོ། དེབ་ཆུང་ནང་ལས་ ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར་ མོ་ཊི་ ཡང་ན་ཟས་རིགས་ཀྱི་པར་ཚུ་གས་སྟེ་སྦྱར། ཤུལ་ལས་ པར་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་རང་ལངམ་སྦེ་ཨིན།
མེ་ཏོག་བཞག་སྟངས་བཟོ། ཉོ་ཆའི་ཚོང་ཁང་ནང་ལས་མེ་ཏོག་ཕུང་པོ་ཅིག་དང་བམ་ཅིག་ལེན། ཤུལ་ལས་ བམ་ཆུང་ཀུ་ནང་མེ་ཏོག་ཉུང་ཀུ་བཙུགས།
མཉམ་དུ་ཐགཔ་བཟོ་ནི་ཡང་ན་ཁ་བཟོ་ནི། ཁབ་ཆེན་པོ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཐིག་ཐུང་ཀུ་བཟོ། ཤུལ་ལས་ སྐུད་པ་རིལ་བུ་བཟོ་ནི།
ནང་མི་ཚུ་ལུ་ཤོག་བྱང་བཟོ། ངོ་མའི་མི་ཚོ་ལུ་ སྐྱེས་སྐར་དང་འཕྲད་སྐད་ཀྱི་ཤོག་བྱང་ལུ་ ཐུམ་རྟགས་བརྐྱབ་ མིང་རྟགས་བཀོད་ ཡང་ན་རྒྱན་བཀོད་འབད།
རླུང་ལུ་བསྐམ་མི་འབག་ལུ་དབྱིབས་བཟོ། ཐུག་པའི་སྣོད་ཆུང་ཀུ་ཅིག་བཟོ། དུག་མེད་པའི་ཅ་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཉེ་འགྲམ་ལུ་སྡོད།
ཤིང་ལེབ་ཕྱིས་ཏེ་མཇུག་བསྡུ། སྔོན་ལས་གྲ་སྒྲིག་འབད་ཡོད་པའི་བྱིའུ་ཁྱིམ་གྱི་ཆ་ཤས་དང་ ཤིང་ཕྱིས་ གློག་ལག་ཆས་མེད་པར་ལག་ལེན་འཐབ། ཁ་གསལ་ ཕོ་རྒན་ཚོ་ལུ་འོས་པའི་ལས་འགུལ བལྟ།
ཡིག་འཕྲིན་འབྲི་ནི་ཡང་ན་བཤད་ནི། ཚ་བོ་ ཡང་ན་རྙིང་པའི་གྲོགས་པོ་ལུ་གཏང་། འབྲི་ནི་དཀའ་བ་ཅིན་ ཁོང་གིས་བཤད་མི་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲི།

ཕྱི་ཁང་དང་ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར

རླུང་གསརཔ་དང་ཉིན་མོའི་འོད་ཀྱིས་ མཉམ་དུ་སྡོད་ནི་ལུ་སྐྱིད་པོ་བཟོཝ་ཨིན། ཁ་གསལ་ ཕྱི་ཁའི་དང་ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་རའི་ལས་འགུལ བལྟ།

ཤིང་ལུ་ཆུ་བླུགས། ཆུ་བླུགས་ས་ཆུང་ཀུ་དང་ཤིང་བམ་ཉུང་ཀུ་ལག་ལེན་འཐབ། ཉིནམ་རེ་ཆུ་བླུགས་མི་འདི་གིས་ ཉིནམ་གྱི་ལས་རིམ་ལུ་ལམ་ལུགས་ཅིག་བྱིནམ་ཨིན།
བམ་ནང་ཤིང་བཙུགས། ཐིག་ཁྲམ་གུ་བཞག་སྟེ་ སྐུ་མགྲོན་མ་བཞེངས་པར་འབད་བཅུག། ས་བོན་ལས་ ཤིང་ཉམས་ཆུང་ཀུ་བཙུགས་ནི་ལས་སླ་བ་ཨིན།
རྩྭ་ངན་བཏོན་ནི་ཡང་ན་མེ་ཏོག་རྙིངམ་བཏོན་ནི། ལག་ཤུབས་གྱོན་སྟེ་ ས་ཁོངས་ཆུང་ཀུ་རེ་ནང་ལས་ཀ་འབད།
ལོ་མ་བསྡུ། ས་ཁོངས་ཆུང་ཀུ་རེ། ཤུལ་ལས་ ཁུ་གུ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་འཆང་ནི་རང་ངོ་མའི་ལས་ཀ་ཅིག་ཨིན།
ཤེས་མི་ལམ་ཁ་ལུ་འགྲུལ་འཁོར་འགྲུལ། ཁྱིམ་གྱི་མཐའ་ཡང་ན་ཡིག་སྒམ་ཚུན་ཚོད། ཐུང་ཀུ་འགྱོ་རུང་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
ཕྱི་ཁར་མཉམ་དུ་སྡོད། ཉིནམ་དྲོད་པོ་ཅིག་ལུ་ ཐེམ་ནང་སྡོད་སྟེ་ སྤྲིན་པ་ཡང་ན་འགྲུལ་མི་ཚུ་ལུ་བལྟ།
བྱ་ལུ་ཟས་བྱིན། མཉམ་དུ་བྱའི་ཟས་སྣོད་བཀང་སྟེ་ སྒེའུ་ཁུང་ནང་ལས་བལྟ།
མོ་ཊི་ཁྲུས། བཀུག་སྣོད་ སི་པཉ་ དེ་ལས་ཕྱི་དྲོ་ཚ་དྲོན་ཅིག། འཁོར་ལོའི་མཐའ་ཁྲུས་ནི་འདི་གོམ་པ་གཅིག་པའི་ལས་ཀ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཨིན།

ཚོར་ཤུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ

སེམས་བརྗེད་ནད་འཕེལ་རིམ་འགྲོ་བའི་སྐབས་ འཛིན་ནི་ དྲི་མ་ཉན་ནི་ མྱོང་ནི་ སྐད་སྒྲ་ཉན་ནི་ དེ་ལས་མཐོང་ནི་ཚུ་གལ་ཆེ་རུ་འགྱོ་འོང་། NHS གིས་ མཇུག་གི་གནས་ཚད་ནང་ གླུ་གཞས་ འཛིན་བཏུབ་པའི་དངོས་པོ་ དེ་ལས་ལག་པ་ལུ་ལཱས་སླ་པོ་འབད་ནི་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་བཀོད་ཡོད། འགོ་མ་བཙུགས་པའི་ཧེ་མ་ ངན་རྟགས་དང་ཁ་ནང་ལུ་འཛུལ་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཚུ་ཞིབ་དཔྱད་འབད། ཁ་གསལ་ ཚོར་ཤུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ བལྟ།

ལག་པ་ལུ་ལཱས་སླ་པོ་འབད། སྔོན་ལས་དྲི་བ་འབད་སྟེ་ བྱུག་ཐུམ་ཉུང་ཀུ་ལག་ལེན་འཐབ། པགས་པ་ཡང་ན་ངན་རྟགས་ཀྱི་སྐོར་ལས་ཐད་དོན་མེད་པ་ཅིན་ དྲི་མ་མེད་པའི་བྱུག་ཐུམ་གདམ་ཁ་རྐྱབ།
རས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉམས་མྱོང་འབད། རས་རིགས་མ་འདྲ་བ་ དཔེར་ན་ བལ་ རས་སྦོམ་ བལ་རས་ དེ་ལས་དར་རས་ཚུ་ སླེ་བོའི་ནང་བཙུགས་སྟེ་ འཛིན་ནི་དང་ལེབ་ནི་འབད་བཅུག།
སྨན་རྩྭ་དང་ཀོ་ཕིའི་དྲི་མ་ཉན། སྔོན་ལས་ཁྲུས་ཡོད་པའི་པོ་དི་ན་ཡང་ན་རོའུ་ཛ་མེ་རི་ མཛུབ་མོ་གིས་བཙིར་སྟེ་དྲི་མ་ཉན་བཅུག། དབུགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཅིན་ དྲི་མ་དྲག་པོ་ཚུ་མ་ལག་ལེན་འཐབ།
སྐྲ་ཕྱིས། ཁོང་ལུ་སྤྲོ་བ་ཡོད་པ་ཅིན་ ལྷོད་ལྷོད་དང་འཇམ་པོ་སྦེ་ཕྱིས།
ཚ་དྲོན་ཕད་ཆེར་ཅིག་མཉམ་དུ་ལག་ལེན་འཐབ། གནམ་གྲང་མོའི་ཉིནམ་ཅིག་ལུ་ ལག་པ་དང་གདོང་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ། སྔོན་ལས་ཚ་དྲོད་ཚད་འཇལ།
ལས་འགུལ་གྱི་པང་ལེན་ལུ་ལྟ། མཐེ་བོང་ཆེན་པོ་དང་ཁ་ཕྱེ་སྒོ་ཚུ་ བརྟན་པོ་སྦེ་བཙུགས་ཡོད་མི། ག་ཅི་ཡང་ལྷོད་མི་ཚུགས་པར་ཞིབ་དཔྱད་འབད།
དགའ་མི་ཟས་མངར་མོ་མཉམ་དུ་མྱོང་། ཐུབ་ཆུང་ཀུ་རེ་ ཁོང་གིས་ཉེན་ཁ་མེད་པར་ཟ་ཚུགས་པའི་ཚོད་གཞི་ནང་བྱིན།
རང་བཞིན་གྱི་སྐད་སྒྲ་གཏང་། ཆརཔ་ རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ ཡང་ན་བྱའི་སྐད་སྒྲ་ སྒྲ་ཤུགས་དམའ་བ་སྦེ་གཏང་།
ལྷོད་ལྷོད་ཅིག་འགྲོ་མི་ལུ་བལྟ། ཉ་ཁྱིམ་ རང་བཞིན་གྱི་བརྙན་ཐུང་ ཡང་ན་ཁ་བའི་ཟགས་མི་ལུ་བལྟ།

རྩེདམོ་དང་སྒྲིག་རྩེད

དུས་ཚོད་བཀག་ས་ གྲངས་ཐོ་ ཡང་ན་གནོན་ཤུགས་མེད་པའི་སྐབས་རྩེདམོ་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་འབདཝ་ཨིན། བརྟག་ཞིབ་བཟུམ་ཚོར་འགོ་བཙུགས་པ་ཅིན་ ཕྱིར་བཞག། ཁ་གསལ་ མཉེན་ཆས་དང་རྩེདམོ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཐངས དང་ རྩེདམོའི་སྐོར བལྟ།

པར་མཐུན་པ་འཚོལ། པར་ཟུང་ ནང་པར་ཚུ་མགོ་ལྡོག་སྟེ་བཞག་ཚུགསཔ་ལས་ དྲན་གསོ་མེན་པར་ མཐོང་ནི་ལུ་གཙོ་བོར་བཏོནམ་ཨིན།
འདྲ་མཉམ་གྱི་པར་འཚོལ། འདྲ་མཉམ་འཚོལ་ ནང་ གདམ་ཁ་གཉིས་ལས་བཞི་ཚུན་ཚོད་ཡོད། པར་རེ་རེ་གི་སྐོར་ལས་སྐད་ཆ་བཤད།
སླེ་བོ་ནང་དབྱེ་སེལ་འབད། མཉམ་དུ་དབྱེ་སེལ་ འདི་ ཨོམ་ཤུབས་དབྱེ་སེལ་འབད་ནི་དང་འདྲ་བའི་ གློག་ཀླད་ནང་གི་ལས་འགུལ་ཅིག་ཨིན།
ཆ་ཤས་ཆེན་པོའི་པར་སྒྲིག་རྩེད། རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་པར་དང་ ཆ་ཤས་ཉུང་ཀུ་ཡོད་མི་ལག་ལེན་འཐབ། པར་སྒྲིག་ ནང་པར་ཆ་ཚང་མཐོང་ཚུགསཔ་སྦེ་བཞག་ཡོད། ཁ་གསལ་ སེམས་བརྗེད་ནད་ཀྱི་སྒྲིག་རྩེད་ བལྟ།
རྙིང་པའི་ཤོག་བྱང་རྩེདམོ་རྩེ། ཁོང་གིས་ལོ་མང་རིང་ལུ་རྩེ་སྡོད་མི་རྩེདམོ་རྩེ། ཤུལ་ལས་ ཤོག་བྱང་ཚུ་ཚོས་གཞི་དང་བསྟུན་སྟེ་དབྱེ་སེལ་འབད་ནི་རང་རྩེདམོ་ཅིག་ཨིན།
ཌོ་མི་ནོ་རྩེ། མཐའ་མཚམས་མཐུན་པ་སྒྲིག ཤུལ་ལས་ ཊ་ཡིལ་ཚུ་ཐིག་གཅིག་ནང་བཀོད་ནི་རང་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
ཡིག་ཆེན་པོའི་ཚིག་འཚོལ་རྩེདམོ་འབད་བལྟ། ང་བཅས་ཀྱི་ ཚིག་འཚོལ་ ནང་ ཚིག་ཚུ་གཡས་དང་མར་རྐྱངམ་ཅིག་ཨིན་པས་ དཔར་བསྐྲུན་ཡང་འབད་ཚུགས།
ཤེས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྒྲུབ་མཇུག་བསྡུ། ཚིག་སྒྲུབ་མཇུག་བསྡུ་ ནང་ ག་དུས་ར་མཇུག་གི་ཚིག་སྟོན་ཚུགས།
པར་གྱི་བིང་གོ་རྩེ། པར་བིང་གོ་ འདི་ ཁྱིམ་ཚང་དང་སྡེ་ཚན་ལུ་འོས་འབབ་ཨིན། ཤོག་བྱང་ལུ་རྟགས་བཀོད་ནི་ལུ་སྟབས་བདེ་སྦེ་གྲོགས་རམ་འབད།
ཆེ་ཀར་རྩེ། ཁྲིམས་ལུགས་ཚུ་ལྷོད་ལྷོད་བཟོ། སྐད་ཆ་བཤད་ཞིནམ་ལས་རྫས་ཚུ་སྤོ་བཤུད་འབད་ནི་རང་ལངམ་སྦེ་ཨིན།

ལུས་སྦྱོང་

NIA གིས་ འགྲུལ་འཁོར་འགྲུལ་ནི་ གནས་སྐོར་རྐང་འཁོར་ བསྲིང་ཐག་ རྩེད་རིལ་མཉེན་པོ་ཡང་ན་ལྒང་ཕུག་ ཐུག་པའི་སྣོད་འཕར་ནི་ དེ་ལས་རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་ལུས་སྦྱོང་བརྙན་ཐུང་ཚུ་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད། ལས་ཀ་གསརཔ་ཅིག་འགོ་མ་བཙུགས་པའི་ཧེ་མ་ ལྷག་པར་དུ་ལང་སྡོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཅིན་ སྨན་པ་ལུ་དྲི་བ་འབད།

ལྒང་ཕུག་བརྡབ། གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ཁ་བསྟོད་སྟེ་སྡོད། འདི་ལྷོད་ལྷོད་འགྲུལ་ནི་ལས་ འཛིན་ནི་ལས་སླ་བ་ཨིན།
རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་སྡོད་ལུས་སྦྱོང་བརྙན་ཐུང་ མཉམ་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་།
བསྲིང་ཐག་གིས་བསྲིང་། སྡོད་ས་ལས་ ཡང་བའི་བསྲིང་ཐག་གིས་ ལག་པ་ལྷོད་ལྷོད་བསྲིང་།
ཐུག་པའི་སྣོད་འཕར། ལག་པ་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་ཡར་འཕར་ གླུ་གཞས་དང་མཉམ་དུ་ཡང་འབད་ཚུགས།
གནས་སྐོར་རྐང་འཁོར་བཞོན། སྐར་མ་འགའ་རང་ ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་བཞོན་ ཁྱོད་ཉེ་འགྲམ་ལུ་སྡོད།
དར་རས་དང་མཉམ་དུ་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ། གླུ་གཞས་དང་བསྟུན་ དར་རས་ཡང་བ་ལག་པ་གིས་གཡོ་འགུལ་འབད་ སྡོད་དེ་ཡང་ན་ལངས་ཏེ་འབད་ཚུགས།
དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་འགྲུལ་འཁོར་འགྲུལ། ཡིག་འཕྲིན་གཏང་ནི་ ཡང་ན་ཇ་ཉོ་ནི། འགྲོ་དགོ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིག་ཡོད་པ་ཅིན་ རང་བཞིན་ཅན་སྦེ་ཚོར་འོང་།
མཉམ་དུ་དབུགས་ལེན་གྱི་དུས་ཚོད་སྤྱོད། ཞི་འཇམ་དབུགས་ལེན་ དང་མཉམ་དུ་ ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་བཟོ།

མི་སྡེའི་ལས་འགུལ

མིང་དྲན་ནི་དཀའ་བ་འཕར་རུང་ མཉམ་སྡོད་འདི་གལ་ཆེ་བ་ཨིན་པས་ མི་ཉུང་ཀུ་ཚུ་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་ནི་འདི་ལས་སླ་བ་ཨིན། NIA གིས་བཀོད་དོ་བཟུམ་ མི་ཅིག་གིས་ སྐུ་མགྲོན་ག་ཨིན་ན་མ་དྲན་རུང་ མཉམ་སྡོད་ལུ་སྤྲོ་བ་འོང་མི་མངམ་སྦེ་འོང་། ཁ་གསལ་ སྐུ་མགྲོན་ལེན་ནི བལྟ།

སྐུ་མགྲོན་གཅིག་ ཡང་ན་གཉིས་རེ་ལོངས། ཁངམིག་ཁུ་སིམ་པོ་ཅིག་ནང་ དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་སྦེ་ པར་བལྟ་ནི་དང་བཅསཔ།
ནང་མི་ཚུ་དང་བརྙན་ཐུང་ཁ་པར་བརྒྱབ། དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་ སྐད་འབོད་པ་གཅིག་རེ་བཞིན། ཁ་གསལ་ ཁ་པར་དང་བརྙན་ཐུང་ཁ་པར་ བལྟ།
དྲན་གསོའི་མཉམ་འཛོམས་ལུ་འབད་བལྟ། སེམས་བརྗེད་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བའི་མི་དང་ བདག་འཛིན་འབད་མི་ཚོ་གི་དོན་ལུ་ གྲ་སྒྲིག་མེད་པའི་མཉམ་འཛོམས། ཉེ་འགྲམ་གྱི་སྨན་ཁང་ ཡང་ན་སྡེ་ཁུལ་གྱི་གྲོགས་རམ་ཚོགས་པ་ལུ་དྲི་བ་འབད།
ཁུ་སིམ་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ཕྱིར་ཟ་ཁང་ནང་འགྲོ། NIA གིས་བཀོད་དོ་བཟུམ་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ ཁུ་སིམ་པའི་ཟ་ཁང་ཅིག་ མི་ཉུང་བའི་དུས་ཚོད་ལུ་ གསང་སྦྲ་ཁང་གི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཐིག་ཁྲམ་ལུ་སྡོད།
རྒས་སྐྱོང་ལྟེ་བ་ཡང་ན་ཉིནམ་གྱི་བདག་འཛིན་ལས་རིམ་ལུ་འགྲོ། ཁོང་ལུ་མཉམ་སྡོད་ཐོབ་པ་དང་ ཁྱོད་ལུ་ངལ་གསོའི་དུས་ཚོད་ཐོབ།
ཨ་ལུ་ཚུ་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་སྤྱོད། ཚ་བོ་ཚུ་དང་མཉམ་དུ་ དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་དང་ཁུ་སིམ་པོའི་ཐུག་འཕྲད་ ཡང་ན་ཨ་ལུ་ཆུང་ཀུ་ལུ་པར་དེབ་ལྷག།
ཇ་དང་མཉམ་དུ་གསར་འགྱུར་ཤོག་ལེབ་མཉམ་དུ་ལྟ། མགོ་བརྗོད་ཚུ་སྐད་ཆེན་པོ་སྦེ་ལྷག། གསར་འགྱུར་ལས་ ལམ་ལུགས་འདི་གལ་ཆེ་བ་ཨིན།
གཞན་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད། ལྷ་ཁང་གི་ལས་རིམ་གྱི་ཤོག་ལེབ་ལེབ་ནི་ ཡང་ན་ཁྱིམ་མཚེས་ལུ་ཤོག་བྱང་བཟོ་ནི།

ཆོས་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ལས་འགུལ

ཁོང་གི་རང་གི་ལམ་ལུགས་དང་བསྟུན་ ཡང་ན་མེད་པ་རུང་ངོས་ལེན་འབད། NIA གིས་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་གི་མཇལ་འཛོམས་ ཀློག་ནི་ ཆོས་གླུ་ སྨོན་ལམ་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ དེ་ལས་དུས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད།

གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་གི་མཇལ་འཛོམས་ལུ་འགྲོ། ཁུ་སིམ་པའི་མཇལ་འཛོམས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ ལམ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེ་འགྲམ་ལུ་སྡོད་ དེ་ལས་སེམས་བརྗེད་ནད་ཀྱི་སྐོར་ལས་དེ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚུ་ལུ་ཤེས་བཅུག
ཕྱིར་འགྲོ་ནི་དཀའ་བའི་ཉིནམ་ལུ་ ཡོངས་འབྲེལ་ནང་མཇལ་འཛོམས་བལྟ།
མཉམ་དུ་སྨོན་ལམ་ཡང་ན་ཀློག་ནི། གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་ ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་ཀློག ཁོང་གིས་ཤེས་པའི་ཆ་ཤས་ནང་མཉམ་དུ་ལེན་འོང་།
ཁོང་གི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་གླུ་ཡང་ན་གླུ་གཞས་ལེན།
དུས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་བཞག གློག་མར་མེ་ བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ དེ་ལས་སྔོན་མ་ལས་ལག་ལེན་འཐབ་མི་རྒྱན་ཆས་ཚུ།
ཁུ་སིམ་པོའི་དུས་ཚོད་མཉམ་དུ་སྤྱོད། ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར་ནང་སྡོད་ ཡང་ན་ཉི་མ་ནུབ་མི་ལུ་མཉམ་དུ་བལྟ།

སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ཆགས

NIA གིས་ སེམས་ཅན་ལུ་ཟས་བྱིན་ནི་ ལུས་པོ་ཕྱིས་ནི་ འཁྱམ་འཁོར་འགྲུལ་ནི་ ཡང་ན་མཉམ་དུ་སྡོད་སྟེ་འཆང་ནི་ཚུ་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད།

ཞི་འཇམ་གྱི་ཁྱི་ཡང་ན་ཞི་མི་ལུ་པགས་པ་ཕྱིས། རིང་དུ་དང་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་ཕྱིས།
སེམས་ཅན་ལུ་མཉམ་དུ་ཟས་བྱིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་འཇལ་ ཁོང་གིས་བླུགས།
ཁྱི་དང་མཉམ་དུ་འཁྱམ་འཁོར་འགྲུལ། ཐགཔ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཆང་།
བརླ་ནང་སེམས་ཅན་འཆང་། ཉལ་ཆས་གུ་ཞི་འཇམ་གྱི་ཞི་མི་ཅིག་བཞག་པ་ཅིན་ སེམས་ཁམས་ལུ་ཞི་འཇམ་བཟོ་ཚུགས།
སྐུ་མགྲོན་སེམས་ཅན་ལུ་དགའ་བསུ་ཞུ། བདག་འཛིན་ཁང་མིག་དང་ཉིནམ་གྱི་ལས་རིམ་ལ་ལོ་ཅིག་ནང་ སེམས་ཅན་ལེན་འོང་མི་ཡོད། ཉེ་འགྲམ་ལུ་དྲི་བ་འབད།
ངོ་མ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་མཉེན་པོ་ཅིག་ཕུལ། སེམས་ཅན་མེད་པ་ཅིན་ མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ ངོ་མ་དང་འདྲ་བའི་ཞི་མི་ཡང་ན་ཁྱི་མཉེན་པོ་འཆང་ནི་ལུ་དགའ་འོང་། རྩེད་ཆས་བཟུམ་མེན་པར་ ལས་སླ་པོ་སྦེ་ཕུལ་ཞིནམ་ལས་ མེན་ཟེར་བ་ཅིན་ངོས་ལེན་འབད།

དུས་ཚིགས་ཀྱི་ལས་འགུལ

ལམ་ལུགས་ཚུ་བཞག་རུང་ ལས་སླ་པོ་བཟོ། NIA གིས་ དུས་ཆེན་མི་མང་བའི་སྐབས་ ངོ་མ་དང་འཁྲིལ་བའི་གྲ་སྒྲིག་དང་ ངལ་གསོའི་ས་ཁོངས་ཁུ་སིམ་པོ་ཅིག་བཞག་ནི་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད།

དུས་ཚིགས་དང་བསྟུན་པའི་རྒྱན་ཆས་བཀོད། ཐིག་ཁྲམ་གུ་ ཀ་ཀོ་རུ་ མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ ཡང་ན་མེ་ཏོག་གསརཔ་བཞག
དུས་ཆེན་གྱི་ཟས་མངར་མོ་བཟོ། བག་ལེབ་འཁོར་ནི་ ཡང་ན་བིས་ཀུཊ་ལུ་མངར་ཆ་བྱུགས། ཐབ་ཚ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེན།
རྒྱན་ཆས་བཞག མ་ཆག་པའི་རྒྱན་ཆས་ཚུ་ རེ་རེ་བཞིན་ཕུལ།
མར་མེ་བལྟ་ནི་ལུ་མོ་ཊི་ནང་འགྲུལ། དགོང་མོ་ཐུང་ཀུ་སྦེ་འགྲུལ་བའི་སྐབས་ མཉམ་སྡོད་ཙམ་ཅིག་ལས་མི་དགོ།
དཔྱིད་ཀའི་རྩ་བ་བཙུགས། སྟོན་ཁར་བམ་ནང་རྩ་བ་བཙུགས་སྟེ་ མྱུ་གུ་ཐོན་མི་ལུ་བལྟ།
ཨཱ་ཤོམ་ ཡང་ན་སྲན་མ་གི་པགས་པ་བཤུ། དབྱར་ཁའི་ཐེམ་ནང་བརླ་ནང་སླེ་བོ་བཞག་སྟེ་འབད་མི་ལས་ཀ།
དུས་ཆེན་གྱི་ཤོག་བྱང་ལུ་ཁ་བྱང་བྲིས། ཁོང་གིས་མིང་རྟགས་བཀོད་ ཐུམ་སྒྲིལ་བརྐྱབ་ ཡང་ན་དམག་རྟགས་བཀོད། ཁ་བྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲི།

ལས་འགུལ་ཅིག་མ་འགྲིག་པ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད་ནི་ཨིན་ན།

བཀག་སྟེ་ ཤུལ་ལས་གཞན་ཅིག་འབད་བལྟ། NIA གིས་ སེམས་ཁྲལ་ཚུར་མི་ལུ་བལྟ་ནི་དང་ ཁོང་གིས་བལྟ་ནི་རྐྱངམ་ཅིག་འདོད་པ་ཅིན་ དེ་བཟུམ་སྦེ་བཞག་ནི་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོད། མེན་ཟེར་མི་འདི་གིས་ ལས་ཀ་འདི་དཀའ་དྲགསཔ་ དུས་ཚོད་མ་འགྲིགས་པ་ ཡང་ན་ན་ཚ་ གྲོད་ཁོག་ ཡང་ན་སྐད་སྒྲ་བཟུམ་གྱི་གནད་དོན་གཞན་ཅིག་ཡོད་པའི་བརྡ་འོང་། ཆུང་ཀུ་བཟོ་ ཞོགས་པ་ལུ་འབད་བལྟ་ ཡང་ན་ཁྱོད་རང་འགོ་བཙུགས་སྟེ་ ཁོང་མཉམ་དུ་འབད་ནི་ཨིན་ན་བལྟ། ཁ་གསལ་ ཁོང་གིས་མེན་ཟེར་བའི་སྐབས དང་ ཕྱི་དྲོའི་མི་བདེ་བ བལྟ།

ཟ་མ་དང་ངལ་གསོའི་བར་ན་ ལས་འགུལ་ཚུ་ག་དེ་སྦེ་བཞག་ནི་ཨིན་ན་ཤེས་ནི་ལུ་ ཉིནམ་གྱི་ལས་རིམ་ཞི་འཇམ་ བལྟ། གྲ་སྒྲིག་འབད་བཞག་དགོ་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ དཔར་བསྐྲུན་འབད་བཏུབ་པའི་ལས་འགུལ་ བལྟ་ དེ་ལས་སྡེ་ཚན་འཛིན་སྐྱོང་འབད་མི་ཨིན་པ་ཅིན་ བདག་འཛིན་ཁང་ནང་གི་སྡེ་ཚན་ལས་འགུལ་ བལྟ། ཁྱོད་རའི་ངལ་གསོ་ཡང་གལ་ཆེ། བདག་འཛིན་པའི་རང་བདག་བདག་འཛིན་ བལྟ།

Activities to start today (ཨིང་ལིཤི)

Each one has a materials list, simple steps, easier versions and a card to print.

སྤྱིར་བཏང་གི་དྲི་བ།

སེམས་བརྗེད་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བའི་མི་ཅིག་ལུ་ལས་འགུལ་ག་ཅི་ཚུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན་ན།

ཁོང་གིས་ལོ་མང་རིང་ལུ་འབད་སྡོད་མི་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ལས་འགུལ་ཚུ་ ཏོག་ཙམ་ལས་སླ་པོ་བཟོ་སྟེ་འབད་ནི། དཔེར་ན་ གཡག་ཆ་ལེབ་ནི་ ཐིག་ཁྲམ་སྒྲིག་ནི་ ཟ་མ་བཟོ་ནི་ གླུ་གཞས་ཉན་ནི་ པར་བལྟ་ནི་ འགྲུལ་འཁོར་འགྲུལ་ནི་ དེ་ལས་སེམས་ཅན་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་ནི་ཚུ་ཨིན། རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་ དེ་ལས་ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་བཟུམ་ཚོར་མི་ལས་འགུལ་ཚུ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་ མཉམ་དུ་འབད།

ལས་འགུལ་ཅིག་དུས་ཡུན་ག་དེ་ཅིག་རིང་ལུ་འབད་དགོཔ་ཨིན་ན།

འགྲིག་ཤོམ་གྱི་དུས་ཡུན་གཅིག་ཡང་མེད། ཉིནམ་ཅིག་ལུ་གཡག་ཆ་ལེབ་ནི་སྐར་མ་འགའ་རང་ལངམ་སྦེ་འོང་ ཉིནམ་གཞན་ཅིག་ལུ་ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་ར་ནང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་རིང་ལུ་སྤྲོ་བོ་ཚོར་འོང་། ཁོང་གི་མགྱོགས་ཚད་དང་བསྟུན་སྟེ་ ད་ལྟོ་ཡང་སྤྲོ་བོ་ཚོར་དོ་བཟུམ་སྦེ་ཡོད་པའི་སྐབས་མཇུག་བསྡུ།

ཁོང་གིས་ལས་འགུལ་ཅིག་འབད་ནི་ལུ་ངོས་ལེན་མ་འབད་བ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད་དགོཔ་ཨིན་ན།

བརྩོན་ཤུགས་མ་སྤྲོད། མེན་ཟེར་མི་འདི་གིས་ ལས་ཀ་འདི་དཀའ་དྲགསཔ་བཟུམ་ཚོར་བ་ ཡང་ན་དུས་ཚོད་མ་འགྲིགས་པ་ ཡང་ན་ངལ་དུང་ ཡང་ན་སྐྱིད་པོ་མེདཔ་ཚོར་བའི་བརྡ་འོང་། ཤུལ་ལས་འབད་བལྟ་ ལས་སླ་པོ་ཅིག་ཕུལ་ ཡང་ན་ཁྱོད་རང་ཉེ་འགྲམ་ལུ་འགོ་བཙུགས་ཏེ་གྲོགས་རམ་འབད་ནི་ལུ་ཞུ་བ་འབད།

སེམས་བརྗེད་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བའི་མི་ཚོ་ལུ་རྩེདམོ་ཚུ་ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ཨིན་ན།

རྩེདམོ་ཚུ་གིས་མཉམ་དུ་སྐབས་དོན་སྤྲོ་བོ་ཅིག་སྤྱོད་བཏུབ། དེ་འབདཝ་ད་ རྩེདམོ་ག་ཅི་གིས་ཡང་ སེམས་བརྗེད་ནད་སེལ་ནི་ ལྷོད་ཚད་བཟོ་ནི་ ཡང་ན་བཀག་ནི་ཚུ་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་སྟོན་མི་འབད། དུས་ཚོད་བཀག་ས་ གྲངས་ཐོ་བཀོད་ས་ ཡང་ན་ནོར་བའི་སྐད་སྒྲ་མེད་པའི་རྩེདམོ་ཚུ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་ འདི་བརྟག་ཞིབ་མེན་པར་ མཉམ་དུ་འབད་མི་ལས་འགུལ་ཅིག་སྦེ་ལོག།

ལས་འགུལ་ཚུ་ཨ་ལུ་ཚུ་གི་ལས་འགུལ་བཟུམ་མ་ཚོར་བའི་དོན་ལུ་ག་དེ་སྦེ་འབད་དགོཔ་ཨིན་ན།

ངོ་མ་དང་རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ། དཔེར་ན་ ངོ་མའི་གཡག་ཆ་ ངོ་མའི་ཟ་ཐུབ་ རྒས་ཆེ་བའི་མི་གི་གླུ་གཞས་ རི་མོའི་ཅ་ཆས་ དེ་ལས་རྒས་ཆེ་བའི་མི་ལུ་འོས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཡོད་པའི་པར་ཚུ་ཨིན། ཁྱོད་ལུ་ངོ་མ་དགོས་པའི་གྲོགས་རམ་སྦེ་ཞུ་བ་འབད་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་ལུ་རྒས་ཆེ་བའི་མི་ཅིག་སྦེ་གུས་ཞབས་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཆ་འབད།

ཡོང་ཁུངས།

ང་བཅས་ཀྱིས་ ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ལས་སྡེ་དང་ ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ལུ་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་དུས་མཐུན་བཟོ་བའི་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།

Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
Activities · Alzheimer's Association
Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
Activities for dementia · NHS
Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association

སེམས་བརྗེད་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་བའི་མི་གི་ལས་འགུལ། ལས་འགུལ་ལས་སླ་པོ་ ༡༠༡