དྲན་གསོའི་ལས་རིམ་ཚུ། དྲན་ཐོའི་སྒྲོམ་དང་ མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས། པར་རིས།

དྲན་གསོ་ཟེར་མི་འདི་ འདས་པའི་དྲན་གསོ་ཚུ་མཉམ་དུ་སྤྲོ་བ་འབད་ནི་རྐྱངམ་ཅིག་ཨིན། དྲན་ཤེས་ཉམས་མེད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་མི་ལ་ལོ་ཅིག་གི་དོན་ལུ་ ལོ་མང་གི་ཧེ་མའི་དྲན་གསོ་ཚུ་ ད་རེས་ཀྱི་ཞོགས་པ་ལས་གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། པར་རིས་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ རོལ་དབྱངས་ དང་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་གིས་ དྲན་གསོ་དེ་ཚུ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ ཁྱོད་དང་མཉམ་དུ་དྲོད་སྣང་ཅན་གྱི་སྐབས་ཤིག་བཟོ་ཚུགས། ལམ་ལུགས་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་ཡོད། འདི་ཁ་སླབ་ཅིག་ཨིན་ ནམ་ར་ཨིན་རུང་དྲི་བ་མེན།

དྲན་གསོ་ཟེར་མི་འདི་ག་ཅི་ཨིན་ན? དྲི་བ་འདྲི་ནི་དང་ག་དེ་སྦེ་མ་འདྲ?

དྲན་གསོ་ཟེར་མི་འདི་ མི་དེ་གི་མགྱོགས་ཚད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ པར་རིས་ དངོས་པོ་ རོལ་དབྱངས་ ཡང་ན་བརྙན་ཐུང་བརྒྱུད་དེ་ དྲན་གསོ་ཚུ་མཉམ་སྦེ་སྤྱོད་ནི་ཨིན། NHS གིས་འདི་ པར་རིས་ དངོས་པོ་ བརྙན་ཐུང་ ཡང་ན་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གྲོགས་རམ་ཐོག་ལས་ འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་མཉམ་སྦེ་སྤྱོད་ནི་ དེབ་ནང་ཡང་ན་ཊེབ་ལེཊི་གུ་འབད་ནི་སྦེ་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན། དྲི་བ་འདྲི་ནི་འདི་མ་འདྲཝ་ཨིན། འདི་གིས་ མི་དེ་ལས་ལན་ངེས་བདེན་ཅིག་འབད་བཅུག་ནི་ལས་ སྤྲོ་བའི་ཚབ་ལུ་ངོ་ཚ་འབྱུང་སྲིདཔ་ཨིན།

National Institute on Aging གིས་ མི་ཅིག་ལུ་ག་ཅི་ཡང་ན་ག་འདྲིན་དྲན་ག་ཡོད་ཟེར་འདྲི་ནི་འདི་ འཛེམ་དགོ་པའི་གྲངས་སུ་བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན། Family Caregiver Alliance གིས་ དུས་ཐུང་གི་དྲན་ཤེས་ལུ་རག་ལས་པའི་དྲི་བ་ཚུ་འཛེམ་སྟེ་ ལོ་མང་གི་ཧེ་མའི་སྐོར་ལས་ཁ་སླབ་འབད་ནི་གི་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན།

པར་རིས་ཀྱི་སྐོར་ལས་ དྲི་བ་མ་འདྲི་བར་ ག་དེ་སྦེ་ཁ་སླབ་འབད?

ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་མི་ལས་འགོ་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ མི་དེ་གིས་ག་ཅི་སླབ་འདོད་ཡོད་པ་ཅིན་ སྐད་ཆ་བཤད་ས་བཞག

1. ཟུར་ཁ་ར་སྡོད། པར་དེབ་དེ་ ཁྱོད་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་བཞག་སྟེ་ མཉམ་དུ་བལྟ་ནི་ལུ་འབད། ཅོག་ཙེ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ལས་བརྟག་ནི་མེན།
2. པར་རིས་ཉུང་ཤོས་ཅིག་གདམ་ཁ་རྐྱབ། པར་རིས་ལེགས་ཤོམ་ ༥ གིས་ སྒྲོམ་ཆ་ཚང་ལས་ལེགས། སྦོམ་ཤོས་དང་གསལ་ཤོས་ཀྱི་པར་རིས་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན།
3. མི་གི་མིང་ཁྱོད་ར་གིས་སླབ། 《འདི་ནང་ ཁྱོད་དང་ཨ་པ་ གཉེན་སྒྲིག་གི་ཉིནམ་ལུ་འདུག》 ཟེར་སླབ་མི་འདི་གིས་ ཤུགས་བཀལ་མེདཔ་བཟོཝ་ཨིན།
4. ཞིབ་ཕྲའི་སྐོར་ལས་བསམ་བཀོད་བཤད། གོས་ཆས་ མོ་ཊ་ ཟས་ གནམ་གཤིས་ དང་གདོང་མཐོང་། 《མོ་ཊ་འདི་ལུ་བལྟ་གནང་ འོད་ཆེམ་ཆེམ་འདུག།》
5. གུས་ཞབས་ཀྱིས་སླབ་རོགས་ཟེར། བང་བཙོང་མ་འབད། 《འདི་གི་སྐོར་ལས་སླབ་གནང་…》 ཡང་ན་ 《ཁྱོད་ཀྱིས་ག་ཅི་མཐོངམ་སྨོ?》 ཟེར་སླབ། ཁ་ཁུ་སིམ་པོ་སྡོད་ནི་འདི་འགྲིག་ཨིན།
6. ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་། ཁོང་གིས་གཞན་གྱི་སྐོར་ལས་སླབ་པ་ཅིན་ དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ།
7. སྤྲོ་བ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལུ་བཀག། ཐང་ཆད་མ་འགྱོ་བའི་ཧེ་མ་ པར་དེབ་དེ་ཁ་བསྡམ།

གྲ་སྒྲིག་འབད་ཡོད་པའི་པར་རིས་ཀྱི་གནད་དོན་ཚུ་དགོ་པ་ཅིན་ ཁ་སླབ་ཀྱི་ཤོག་བྱང་ ལག་ལེན་འཐབ་གནང་། ཁྱོད་རའི་ནང་མིའི་པར་རིས་ཚུ་ལས་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཐུན་སྒྲིག་རྩེདམོ་བཟོ་ནི་ལུ་ པར་རིས་ཆ་གཉིས་ ལག་ལེན་འཐབ་གནང་། ཁྱོད་ཀྱིས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་མི་པར་རིས་ཚུ་ ཁྱོད་ཀྱི་བརའུ་ཟར་ནང་རྐྱངམ་ཅིག་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན།

དྲན་ཐོའི་སྒྲོམ་ག་དེ་སྦེ་བཟོ?

དྲན་ཐོའི་སྒྲོམ་ཟེར་མི་འདི་ མི་དེའི་མི་ཚེ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་ཚུ་བཙུགས་སྟེ་ ལགཔ་གིས་འཛིན་ཞིནམ་ལས་ ཁ་སླབ་འབད་སའི་སྒྲོམ་ཅིག་ཨིན།

1. ཁ་ཕྱེ་བཏུབ་པའི་སྲ་བརྟན་སྒྲོམ་ཅིག་གདམ་ཁ་རྐྱབ། ལྷམ་གྱི་སྒྲོམ་ ཐོད་ཀྱི་སྒྲོམ་ ཡང་ན་ཤིང་གི་སྒྲོམ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་བཟུམ།
2. བརྗོད་གཞི་གཅིག་ཡང་ན་མཉམ་བསྲེས་གདམ་ཁ་རྐྱབ། ལཱ་ དགའ་ཤོས་ཀྱི་ལས་རིམ་ ས་གནས་ དུས་རབས་ ཡང་ན་ཆ་ཤས་ཉུང་ཉུང་རེ་ཨིན།
3. ཉེན་ཁ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་བསྡུ་ལེན་འབད། འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དངོས་པོ་ ༥ ལས་ ༡༠ བར་འདི་ལངམ་སྦེ་འཐུསཔ་ཨིན།
4. རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་ཚུ་གི་འདྲ་བཤུས་ལག་ལེན་འཐབ། ཚབ་མ་བཟོ་མ་བཏུབ་པའི་པར་རིས་དང་ཡིག་ཆ་ཚུ་འདྲ་བཤུས་བརྐྱབས་ཏེ་ ངོ་མ་ཚུ་ཉེན་སྲུང་འབད་བཞག
5. དངོས་པོ་ཚུ་རེ་རེ་བཞིན་ཕྱིར་ཕུད། གཅིག་ལགཔ་ནང་བྱིན་ དེ་གི་སྐོར་ལས་ག་ཅི་ཅིག་སླབ་ཞིནམ་ལས་ ཁ་སླབ་འདི་ག་ཏེ་འགྱོ་ནི་ཨིན་ན་བལྟ།

བཙུགས་ནིའི་བསམ་འཆར་ཚུ།

• ལཱ། མིང་གི་རྟགས་ ལག་ཆས་ཆུང་ཀུ་ གོས་ཆས་ཀྱི་རྟགས་ རྩིས་དེབ་ ནརས་ཀྱི་ཁབ་ ཡང་ན་ཟ་ཁང་གི་ཟ་བྲོའི་དེབ།
• ཁྱིམ། ཁོང་གི་ལག་འཁྱེར་ནང་ཡོད་པའི་ཟ་བྲོའི་ཤོག་བྱང་ ཇ་འཁྱེར་གྱི་རས་ དགའ་ཤོས་ཀྱི་གོས་རས་ ཡང་ན་ཀེ་ཊི།
• དགའ་ཤོས་ཀྱི་ལས་རིམ། ཁུ་ཕི་མེད་པའི་ཉ་རྡོག་ བེས་བཱལ་ བལ་གྱི་ཐགཔ་ ཡང་ན་ས་བོན་གྱི་ཁུག་མ།
• ས་གནས། པོསཊ་ཀཱཌ་ ས་ཁྲ་ མགྲོན་པོའི་དྲན་རྟགས་ ཡང་ན་སྐྱེ་ཡུལ་གྱི་གསར་ཤོག་བཏོག་ཐོ།
• ནང་མི། པར་རིས་ཀྱི་འདྲ་བཤུས་ ཨ་ལུའི་པར་རིས་ ཡང་ན་གཉེན་སྒྲིག་གི་མགྲོན་ཤོག

རྣོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ མིད་པ་སྦེ་ཆུང་ཀུ་ཡོད་མི་ དང་ སེམས་སྡུག་བཟོ་སྲིད་པའི་དྲན་གསོ་འབྱུང་མི་ དེ་ཚུ་མ་བཙུགས། དེ་འབདཝ་ད་ ཁོང་ལུ་དགའ་བོ་ཡོདཔ་ངེས་ཏིག་ཨིན་པ་ཅིན་རྐྱངམ་ཅིག་བཙུགས།

མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ག་དེ་སྦེ་བཟོ?

མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཟེར་མི་འདི་ མི་དེའི་མི་ཚེའི་སྐོར་ལས་ པར་རིས་དང་འགྲེལ་བཤད་ཐུང་ཀུ་ཡོད་པའི་པར་དེབ་འཇམ་སམ་ཅིག་ཨིན། འདི་ མཉམ་དུ་བལྟ་སའི་དངོས་པོ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ མགྲོན་པོ་དང་བདག་འཛིན་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ མི་དེ་ཆ་ཚང་སྦེ་མཐོང་བཅུགཔ་ཨིན།

1. རྣམ་པ་གཅིག་གདམ་ཁ་རྐྱབ། ཤོག་ལེབ་སྲུང་སྒྲོམ་ཡོད་པའི་བཱའིན་ཌར་ པར་རིས་ཀྱི་དེབ་འདྲ་བཤུས་ཅིག་ ཡང་ན་ཊེབ་ལེཊི་ནང་གི་བརྙན་ཤོག་ཅིག།
2. དཀར་ཆག་ཆུང་ཀུ་ཉུང་ཤོས་ཅིག་བཟོ། བྱིས་པའི་དུས་ སློབ་གྲྭ་ ལཱ་ ནང་མི་ སྡོད་ས་ ཆོས་ དགའ་ཤོས་ཀྱི་ལས་རིམ་ དགའ་ཤོས་ཀྱི་ཟས་དང་རོལ་དབྱངས།
3. ཤོག་ལེབ་རེ་ལུ་པར་རིས་གཅིག་ཡང་ན་གཉིས་བཙུགས། ཡིག་འབྲུ་སྦོམ་ཤོས་དང་ཐུང་ཀུའི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་བཙུགས། དཔེར་ན་ 《མེ་རི་ ལོ་ ༢༢ ལུ་ དངུལ་ཁང་ནང་ལཱ་འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས།》
4. དགའ་བ་དང་ཉམས་ལེན་ཚུ་ཡང་བཙུགས། 《འོ་མ་བཙུགས་པའི་ཀོ་ཕི་དགའ། ཟླཝ་ཉིནམ་གྱི་ཆོས་གླུ་ལུ་དགའ། ཊི་བི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལུ་མི་དགའ།》 འདི་གིས་ ཁོང་ལུ་བདག་འཛིན་འབད་མི་ག་ར་ལུ་ཕན་ཐོགསཔ་ཨིན།
5. མི་དེ་དགའ་ཚུགས་ཚད་མཉམ་ཞུགས་འབད། པར་རིས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་ ལོ་རྒྱུས་སླབ་ནི་ ཡང་ན་བཟོ་བའི་སྐབས་ལུ་བལྟ་ནི།
6. ཁ་སྐོང་རྐྱབ་བཞག འདི་མཇུག་མ་བསྡུ་རུང་ཕན་ཐོགས་ཚུགས།

དྲན་གསོའི་བསམ་འཆར་གཞན།

• ཁོང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་གཏང་ཞིནམ་ལས་ དེ་གིས་ག་ཏེ་ཁྲིད་ནི་ཨིན་ན་སྐོར་ལས་ཁ་སླབ་འབད། རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ལས་རིམ་ ལུ་བལྟ།
• ཁོང་གི་དགའ་ཤོས་ཀྱི་དུས་རབས་ཀྱི་ ཁྱིམ་གྱི་བརྙན་ཐུང་ཡང་ན་ཊི་བི་ལས་རིམ་ཚུ་བལྟ།
• བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་ཟས་རིགས་ཅིག་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ དྲིམ་གྱིས་ཁ་སླབ་འགོ་བཙུགས་བཅུག
• ཁོང་གི་སྐྱེ་ཡུལ་གྱི་ས་ཁྲ་ལུ་བལྟ་ཞིནམ་ལས་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ལམ་ཚུ་རྗེས་འདེད་འབད།
• སྔོན་མའི་ཚོང་དེབ་ཡང་ན་དུས་དེབ་ཚུ་ལགཔ་གིས་ལྟ་ཞིནམ་ལས་ གོང་ཚད་ གྱོན་ཆས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ དང་མོ་ཊ་གི་སྐོར་ལས་ཁ་སླབ་འབད།
• ཁོང་གི་གནང་བ་ཐོབ་པ་ཅིན་ ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ཁ་པར་ནང་སྒྲ་འཇུག་འབད་སྟེ་ ནང་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་བཞག
• ཁ་པར་གྱི་སྐབས་ལུ་མཉམ་སྦེ་སྤྱོད། བརྙན་ཁ་པར་ནང་པར་རིས་གཅིག་སྟོན། ཁ་པར་དང་བརྙན་ཁ་པར་ ལུ་བལྟ།
• ལྟ་སྐོར་ལ་འགྱོ་བའི་སྐབས་ པར་རིས་ཡང་ན་དངོས་པོ་ཅིག་ཁྱེར་འགྱོ། འདི་གིས་ལྟ་སྐོར་ལུ་ལས་སླ་བོའི་གནད་དོན་ཅིག་བྱིནམ་ཨིན། ལྟ་སྐོར་ ལུ་བལྟ།

དྲན་གསོ་ཅིག་སེམས་སྡུག་བཟོ་བ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད?

དྲན་གསོ་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ སེམས་སྡུག་ འགྱོད་པ་ ཡང་ན་འཇིགས་སྣང་འབྱུང་སྲིདཔ་ཨིན། མི་དེ་སེམས་མ་དགའ་བ་ཅིན་ བཀག་སྟེ་ སེམས་གསོ་བ་འབད་ཞིནམ་ལས་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བརྗོད་གཞི་ཡང་ན་ལས་རིམ་གཞན་ལུ་སོར། ག་ཅི་འབྱུང་ཡི་ག་ཟེར་རྩོད་པ་མ་རྐྱབ། Family Caregiver Alliance གིས་ མི་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཨིན་ཟེར་སྒྲུབ་ནི་ལུ་འབད་བརྩོན་མ་བསྐྱེད་ནི་དང་ ཁོང་གིས་སྟོན་མི་ ངོ་མ་སྦེ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ལུ་ལན་འདེབས་འབད་ནི་གི་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན། གྲོངས་ཟིན་པའི་མི་ཅིག་ ད་ལྟོ་ཡང་འཚོ་དོ་བཟུམ་སྦེ་སླབ་པ་ཅིན་ ཚོར་བ་དེ་ལུ་ལན་འདེབས་འབད། 《ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་ལུ་དྲན་གཏན་མས། ཁོང་གི་སྐོར་ལས་སླབ་གནང་།》

ཞིབ་འཇུག་གིས་ག་ཅི་སླབམ་སྨོ?

དྲན་གསོའི་སྐོར་གྱི་ Cochrane བསྐྱར་ཞིབ་ ནང་ བརྟག་དཔྱད་ ༢༢ དང་མི་ ༡,༩༧༢ ཚུད་ཡོདཔ་ལས་ གྲུབ་འབྲས་ཚུ་མཐུན་མོང་མེན་པར་ ཆུང་ཀུ་དང་ ས་གནས་དང་བྱེད་ཐབས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་འགྱུར་བ་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་འཛུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དྲན་ཤེས་ཉམས་མེད་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་མཁན་ཚུ་ལུ་ གནོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཐོབ། ང་བཅས་ཀྱིས་དྲན་གསོ་འདི་ སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྦེ་མེན་པར་ དྲོད་སྣང་དང་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་དུས་ཚོད་མཉམ་དུ་སྤྱོད་ཚུགས་པའི་ཁར་གྲོས་འཆར་བཀོདཔ་ཨིན། ལས་སླ་པོའི་ཁ་སླབ་ཀྱི་སྐོར་ལས་ཁ་གསལ་ཤེས་ནི་ལུ་ བརྡ་དོན་སྤྲོད་ཐངས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ ལུ་བལྟ།